Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda, Yurttaşlık (Değişiklik No:3) Yasa Tasarısı oy çokluğuyla kabul edildi.
Genel Kurul’da, Yurttaşlık (Değişiklik No:3) Yasa Tasarısı görüşüldü.
İlk olarak Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk, komitenin tasarıya ilişkin raporunu okudu.
TALAT
Tasarı hakkında ilk sözü alan CTP Milletvekili Ongun Talat, bu değişikliğin “rastgele” yapıldığını söyleyerek, geçmişte köy gezilerinde kimlik dağıtıldığını ancak o kimliklerin yenilenme aşamasında gerekli evrak ve belgelerin bulunmadığı için sorun yaşandığını söyledi.
Yaşanan mağduriyete hükümetin bu şeklide çözüm bulduğunu belirten Talat, yurttaşlık politikasının “istismar edildiğini” söyledi.
Bakanlar Kurulu’ndan her istisnai vatandaşlık kararı çıktığında, yurttaşlık hakkı kazanan ancak henüz yurttaşlığını alamayan kişilerin kendilerini aradığını belirten Talat, “yurttaşlık meselesi istismar edildikçe toplum barışının bozulduğunu” ifade etti.
İstisnai yurttaşlıkların ülkede yaşayan insanlarda “huzursuzluk” yarattığını söyleyen Talat, CTP hükümete geldiği takdirde istisnai yurttaşlıkların kapsamının daraltılacağını belirtti. Talat, ülkede memleketi yurt bilen insanların yaşaması gerektiğini kaydetti.
BAYBARS
Bağımsız Milletvekili Ayşegül Baybars da söz alarak, vatandaşlık verilirken kriterlere bağlı kalınmadığını ve “ulaştırılan listeler üzerinden vatandaşlık” verildiğini söyledi.
Bakanlık vasıtasıyla verilen yurttaşlıklarda gerekli mührü doldurmayan kişilerle bile vatandaşlık verildiğini iddialarını dile getiren Baybars, vatandaşlık kriterinin, nüfusun ve verilen vatandaşlık sayısının ne olduğu sorularına cevap alamadıklarını söyleyerek, eleştirilerde bulundu.
Seçimlere kısa bir süre kala kaç kişiye vatandaşlık verildiğini soran Baybars, vatandaşlık konusunun hassas olduğunu ve vatandaşlık verilmesinin bir hak değil lütuf olduğunu belirtti.
Baybars, 1975-1980 yılları arasında “hukuksuz uygulamalarla” yurttaşlık belgesi olmadan kimlik verildiğini, bu yasanın o dönemde yapılan uygulamaların yol açtığı anomalilerin sonlandırılması sebebiyle yapıldığını kaydetti.
Daha önce de böyle uygulamalar yapıldığını ancak süre kısıtlaması getirildiğini hatırlatan Baybars, söz konusu yasada herhangi bir süre kısıtlaması bulunmamasını eleştirerek, bu prosedürün işlemesinin yasal olarak mümkün olmayan meselelere de açık kapı bıraktığını, hukuka aykırı verilen vatandaşlıkları yasal statüye kavuşturmaya fırsat yarattığını söyledi.
OĞUZ
İçişleri Bakanı Dursun Oğuz ise mağduriyet yaşayan insanlardan örnekler vererek, önce Bakanlar Kurulu aracılığıyla çözüm üretmeyi düşündüklerini ancak bir sonuca varamadıklarını belirtti.
Bu değişikliğin toplumsal bir ihtiyaçtan doğduğunu ve komitede “ret” oyu verilse de çözüm bulunması için katkı koyulduğunu kaydeden Oğuz, Yurttaşlık Yasası’nın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ve istisnai vatandaşlığın kapsamını daraltmakla ilgili çalışma yapılabileceğini belirtti.
Oğuz, şu an verilen istisnai vatandaşlıkların, yüzde 70-80'inin bu ülkede doğmayan, küçük yaşta gelen ilkokul, ortaokul, lise okuyan; anne babası vatandaş olamayan ancak bu ülkede bulunan çocuklara yönelik olduğunu vurgulayarak, istisnai vatandaşlıkla ilgili yapılan eleştirileri kabul ettiğini ancak bu noktada başka çözüm yolu üretilemediğini söyledi.
Beyaz kimliğin genişletilmesi için çalışmalar yapılabileceğini de belirten Oğuz, İçişleri Bakanları’nın kendi döneminde bu konuda çalışma yaptığını ancak hiçbirinin sonuçlandırılamadığını ifade etti.
Ortak bir masa kurularak vatandaşlıkla ilgili siyasi bir konsorsiyum oluşturulabileceğini kaydeden Oğuz, beyaz kimliğin de yetersiz kaldığı durumlar yaşandığını anlattı. Oğuz, çalışmaların mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla yapıldığını ancak “hem yapılanın hem yapılmayanların eleştirildiğini” söyledi.
Seçmen listesindeki sayı artışına ilişkin soru üzerine, oluşabilecek artışın, verilen vatandaşlıklardan değil yeni kayıt yaptıran seçmenlerden kaynaklanabileceğini kaydetti.
Konuşmalardan sonra oylanan “Yurttaşlık (Değişiklik No:3) Yasa Tasarısı” oy çokluğuyla kabul edildi.
GAZİKÖY'DE İSTİBDAL İŞLEMİNİN ONAYLANMASINA İLİŞKİN KARAR TASARISI
Genel Kurul’da daha sonra, “Lefkoşa Kazası Gaziköy'de Evkaf Delegelerine Ait (Canbulat Paşa Vakfı) 315 Koçan (Yeni 1517) 176/116 Tapu Referanslı Emlaktan 176/125 Parselinden Gelen Kamu Yolunun Yapılması Şartıyla Devamı Olacak Şekilde Doğu Batı İstikametinde 11 M (36 Ayak) Genişliğinde Takriben 1659,4 Metrekare Alanında 176/109 ve 176/113 No'lu Emlağa Ulaşım Sağlanabilmesi Amacıyla Kamu Yolu Verilmesi Karşılığında 176/109 Parselinin Güney Hududunda Ayrılan Takriben 1659,4 Metrekare Alanın Evkaf Delegelerine (Canbulat Paşa Vakfı) Adına Kaydedilmesinden Oluşan İstibdal İşleminin Onaylanmasına İlişkin Karar Tasarısı”nın görüşülmesine geçildi.
Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi’nin tasarıya ilişkin raporunu, Komite Başkanı Yasemi Öztürk okudu.
BARÇIN
CTP Milletvekili Devrim Barçın tasarı hakkında ilk sözü alarak, “arazi dağıtımı konusunda, belgelerle konuşulması” gerektiğini söyledi.
İskan Komitesi’ni ve başkanını eleştiren Barçın, “hukuk dışı bir kiralama” yapıldığını savundu.
Barçın, kira sözleşmesini Genel Kurul’a sunarak, eşdeğer puanlarıyla hak sahibi olanlara tahsis edilmesi gereken bir konutun, ikisi de kamu görevlisi olan bir çifte kiralandığını söyledi.
Kiralanan konutun “harabe” olduğunu, gerekli araştırma yapılmadığını kaydeden Barçın, daha sonra Dikmen Belediyesi’ne konutun yıkılması için yazı yollandığını söyledi.
“Arsaya çökmeye çalışıyorlar.” iddiasında bulunan Barçın, konutu kiralayan kişinin aynı zamanda iki yıldır İskan Dairesi’nde, iskan teknisyeni olarak çalıştığını ifade etti.
Eşdeğercinin hakkının “çalındığını” savunan Barçın, yıkım kararından sonra kira sözleşmesinin iptal edilip edilmediğini sordu. Barçın, CTP hükümete geldiği zaman İskan Komitesi’nde bu ve buna benzer kararlarının soruşturulacağını belirtti.
Vakıflar İdaresi’nin proje olmadan, mevzuata aykırı bir şekilde şehir içinde bulunan bir arazinin UBP’ye kiralanmasına karar verdiğini savunan Barçın, kira bedelinin arazi büyüklüğüne göre düşük olduğu eleştirilerinde bulundu.
Bir casinonun ön izninin hükümet tarafından uzatıldığını ve yasada belirtilen süre kısıtlamaları sebebiyle bu uzatmanın hukuka aykırı olduğunu savunan Barçın, ön iznin neden uzatıldığını da araştırdıklarını ve bu casino konusunda herhangi bir yatırım yapılmadığını, izne sahip kişinin bu izni başkasına satabilmek için elinde tuttuğunu söyledi.
Kalkınma Bankası’yla ilgili yayımlanan Bakanlar Kurulu kararını eleştiren ve bu kararı alma yetkisinin Bakanlar Kurulu’nda olmadığını söyleyen Barçın, böyle kararları alma yetkisinin Kalkınma Bankası Yönetim Kurulu’nda olduğunu ifade etti.
Barçın, Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu (Kıb-Tek) denetlenmiş mali raporlarının hala yayımlanmadığını söyleyerek, bu konuda soru önergesi verdiğini hatırlattı. Resmi Gazete’de yayımlanan tarım arazilerini eleştiren Barçın, söz konusu arazilerin deniz kenarı olduğunu ve “tarımsal amaçla” kiralanmadığı iddialarını dile getirdi.
BEROVA
Maliye Bakanı Özdemir Berova, Devlet Emlak ve Malzeme Dairesi’nin yaptığı tüm işlemlerin yasal ve hukuka uygun olduğunu vurguladı.
Devrim Barçın’ın eleştirilerde bulunduğu casino ön izni konusundaki Savcılık görüşünü, Meclis’e soru önergesi sunarak veya Bilgi Edinme Yasası tahtında talep yaparak görebileceğini kaydeden Berova, Barçın’ın konuşma üslubunu eleştirdi.
Muhalefet yaptığı dönemde benzer bir konuda eleştirilerde bulunduğunu ancak bunu daha uygun bir üslupla yaptığını aktaran Berova, bu tür eleştirilerin yapılması gerektiğini, bunun muhalefetin görevi olduğunu ancak uygun üslup kullanılması gerektiğini kaydetti.
Berova, eleştirilen tüm konularda, işlemlerin yasalara uygun şekilde gerçekleştirildiğini ve çekinceleri olmadığını belirtti.
OĞUZ
İçişleri Bakanı Dursun Oğuz da söz alarak, tarımsal amaçla kiralanan arazilerin başka amaçla kullanılamayacağını vurguladı.
İskan Komitesi tarafından kiralanan konutun da tüm belge ile raporlarının bulunduğunu ve yasal olduğunu kaydeden Oğuz, raporların bir kısmını ve konu hakkındaki Savcılık görüşünü kürsüde okudu.
Dursun, soruşturulması gerekenin; İskan Dairesi’nde çalışan bir kişinin bu konutu kiralamasının etik olup olmadığını konusu olduğunu belirtti.
ŞAHALİ
CTP Milletvekili Erkut Şahali de eşdeğer puanı birikmiş ve mal bekleyen kişiler dururken eşiyle birlikte kamudan maaş çeken bir kişiye konut kiralandığını söyleyerek, eleştirilerde bulundu.
Tarımsal arazilerin kiralanmasıyla ilgili yasayı hükümetin “kötüye kullandığını” savunan Şahali, kiralanan tüm tarımsal rezerv arazilerinin denize sıfır olduğunu söyledi.
Şahali, tarımsal arazilerin kiralanması konusundaki yasayla ilgili hükümete en başından güvenmediklerini belirtti.
“Hükümet, TMK faaliyetlerine halel getirecek işler yapıyor ve bundan menfaat sağlamaya çalışıyor.” iddiasında bulunan Şahali, hükümetin Meclis’te sorulan sorulara ve 33 yazılı soruya da cevap vermediğini söyledi.
Ülkede üretimin güç koşullarda yapıldığını belirten Şahali, UBP’nin kendisine şehrin göbeğinde 15 dönümlük bir araziyi mevzuat yükümlüğünü yerine getirmeden kiraladığını savunarak, bunu “giderayak partinin de işini yapma” olarak nitelendirdi.
Şahali, Başsavcılık’ın eleştirilen konularda ilettiği görüşleri de sorguladı ve aslında üretilmeyen görüşlerin birer gerekçeye dönüştürülüp dönüştürülmediğini sordu.
Tasarının üçüncü görüşmesi ivediliği olmadığından bir sonraki birleşimde yapılacak.
Ardından, “Ozanköy Camisine Ait Yeni 2004 Koçanı Blok 159 Yeni Parsel 82 (Eski Parsel 282) Tapu Referanslı Emlakin Güney Doğu Hududundan 14 Ayak Genişliğinde 159/76 Parseline Ulaşana Kadar Parsel Lehine Verilecek Geçit Hakkına Karşılık İstibdalinin Onaylanmasına İlişkin Karar Tasarısı” görüşüldü.
Karar tasarısında ilişkin rapor, Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi Başkanı Yasemi Öztürk tarafından okundu. Karar tasarısının üçüncü görüşmesi ivediliği bulunmadığından bir sonraki görüşmede ele alınacak.
EK SUNUŞLAR
Cumhuriyet Meclisi’nde dört tane ek sunuş yapıldı.
Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi’nin, “Ateşli Silahlar (Değişiklik) Yasa Tasarısı”nın, bugünkü genel kurul gündemine alınarak görüşülmesi oyçokluğuyla kabul edildi. Ardından ivedilikle görüşülen bu tasarının üçüncü görüşmesi yapılarak, görüşmesinin bütünün oylanmasıyla son bulması oyçokluğuyla kabul edildi.
Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi’nin, “Sosyal Sigortalar Dairesinden Aylık, Gelir Alanlara İkramiye Verilmesi Hakkında Yasanın” komitede ivedilikle görüşülmesi oybirliğiyle kabul edildi.
Son olarak “Fasıl 116 Kollektif ve Komandit Şirketler ve Ticari Ünvanlar Yasası’nın” komitede ivedilikle görüşülmesi oyçokluğuyla kabul edildi.
SİYASAL PARTİLER (DEĞİŞİKLİK) YASA ÖNERİSİ
Ek sunuşların ardından “Siyasal Partiler (Değişiklik) Yasa Önerisi”nin görüşülmesine geçildi.
Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesinin Öneriye İlişkin Raporu’nu Komite Başkanı Yasemi Öztürk okudu.
TALAT
Yasa önerisi hakkında ilk sözü alan Talat, seçim kararının alınacağı gün, Siyasal Partiler Yasası’nın değiştirilmesini eleştirerek, bu değişikliğin Yüksek Seçim Kurulu’nun denetleme yetkisini “sulandıracağını” savundu.
Demokrat Parti’nin (DP) aday belirleme usulünde değişiklik yapmak istediği için tüm toplumun etkileneceği bir yasa değişikliği yapıldığını savunan Talat, bu partinin, “tüm meclisi esir aldığını” ileri sürdü.
Talat, seçime kısa bir süre kala, demokratik sistem bakımından tartışmalar yaratacak bir değişikliğin “apar topar yapıldığını” söyledi.
CTP’nin bu hafta sonu ön seçimini YSK denetimde yapacağını, bu yasanın geçmesi durumunda partilerin denetlenmeden kendi parti tüzüğüne göre seçim yapacağını söyleyen Talat, bu değişiklikle DP’nin ihtiyacına göre, aday belirleme hakkını üyenin elinden alınacağını savundu.
Böyle bir değişikliğe neden ihtiyaç duyulduğunu soran Talat, hükümet mensubu partilerde istifaya veya başka partiye geçilmesine izin verilmediğini söyleyerek, bu değişiklik sonrası parti bünyesinde yaşanacak istifalara da mı aynı uygulamanın yapılacağını sorguladı.
YSK’nın denetleyeceği ön seçimlerden bir CTP’li olarak memnun olduğunu kaydeden Talat, yasa değişikliğinin geri çekilmesi için çağrıda bulundu.
ÖZDENEFE
CTP Milletvekili Fazilet Özdenefe, partilerin aday yöntemi belirleme usulünün konuşulduğunu, bu konuların siyasi partilerin iç meselesinden daha öte olduğunu belirtti.
Demokrasilerde bu tür durumların Anayasa ile güvence altına alındığını, hukukun üstünlüğü ve demokratik işleyişin, kurumların ve siyasal partilerin de güvenceye alındığını söyleyen Özdenefe, bu meselenin tüm toplumu ilgilendirdiğini vurguladı.
Bu değişikliğin ve hükümetin uygulamalarının hukukun üstünlüğünü dikkate almadığını, “antidemokratik olduğunu ve anayasayı da ayaklar altına aldığını” savunan Özdenefe, ülkenin bunları yapmaktan çekinmeyen bir yapıyla yönetildiğini ileri sürdü.
Yasa değişikliğinde muğlak kısımlar olduğunu ve mağduriyete sebebiyet verebileceğini söyleyen Özdenefe, bu değişikliğin “demokratik açıdan uygun olmadığını” savundu.
İki gün içinde 150'den fazla Bakanlar Kurulu kararı alınmasını eleştiren Özdenefe, Meclis’in çalışma biçiminin şu anda “kabul edilebilir” olmadığını söyledi.
Bakanın gençlere dağıtılan arsalar konusunda yaptığı açıklamalara değinen Özdenefe, arazilerin sadece hak sahipliği belgesinin verildiğini söyledi. Özdenefe, 20 yıl önce dağıtılan arsaların daha yeni verildiğini ve 20’li yaşlarındayken hak kazanan kişilerin, 40’lı yaşlarında arsalarını teslim alabildiğini belirtti.
Özdenefe ayrıca, “denize sıfır tarım arazisi” kiralanmasını eleştirdi.
