Güney Kıbrıs’ın hava savunma şemsiyesinin, İran’a ait İHA ile İngiliz egemen askeri üssü Ağrotur’a yapılan saldırısını engellememesi tartışılıyor.
Haftalık Kathimerini “Radarlar Drone’u (İHA) Gördü Ancak Kilitlemedi” başlıklı haberinde Rum hava savunma şemsiyesinin Fransız yapımı “Mistral”, İtalya/İsviçre yapımı “Aspide/Skyguard Otellos”, Rus yapımı “TOR M1’den oluşan ve İnsansız Hava Araçları (İHA) konusunda var olan açığı kapatmak üzere yakın zamanda İsrail’den alınan Barak MX sisteminden oluştuğunu hatırlattı.
Sistemin, olay gecesi devrede olduğunu, hava sahasına girdiğini görmesine rağmen İran’ın Shahed 136 İHA’sını kilitlemediğini belirten gazete RMMO’nun, gazetenin bu yöndeki sorularına cevap verilmediğini yazdı.
Gazeteye göre RMMO radar sisteminde görev yapan emekli bir subay ise "Beşparmak Dağlarına S-200 tipi füze düşmesi" ve "Rum yönetiminin TOR M1’leri aldığı ilk günlerde kullanıcısının bir Türk savaş uçağını kilitlediğinde maruz kaldıklarını" örnek göstererek RMMO içerisinde bir “sorumluluk alma korkusu” sendromu yaşandığı bilgisini verdi.
Gazete S-200 olayı yaşandığında Rum Savunma Bakanlığının konuyla ilgili bilgiyi RMMO komutanlığından değil, saat 03.00 sularında Kathimerini muhabirinden haber aldığını vurguladı. Gazetenin adını açıklamadığı emekli subay, TOR M1 sistemi alındığında da sistem kullanıcısı RMMO mensubunun, Baf’taki “Andreas Papandreu hava üssü üzerinde uçtuğu gerekçesiyle bir Türk savaş uçağını kilitlediği gerekçesiyle siyasi gerilim ve birim içi sıkıntılar yaşadığı" bilgisini verdi.
Gazete edindiği bilgilere dayanarak Rum yönetiminin mevcut hava savunma sisteminin İHA’larla ilgili zafiyeti olduğunu ve Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in Yunanistan ve diğer bazı Avrupa ülkelerinden bu nedenle yardım istediğini aktardı.
-“Güney Kıbrıs Yunanistan’dan 4 'Centauros' İHA savar alacak”
Gazete “iyi bilgili kaynaklara” dayanarak mevcut sistemdeki İHA zafiyetini kapatmak amacıyla, AB’nin SAFE programı aracılığıyla Yunanistan’ın ürettiği “Centauros” İHA savar sisteminden 4 tane satın alınacağını yazdı.
Habere göre edinilen bilgiler, 4 “Centauros” sisteminin RMMO Deniz Kuvvetinin su üstü birliklerine değil Rum yönetiminin hayati öneme sahip altyapılarına yerleştirileceği, Centauros sistemlerinin RMMO’nun mevcut hava savunma şebekesine de entegre edilebileceği bilgisi de verildi.
Alithia benzer haberi “İsraillilere Barak MX için milyonlar ödedik, kendi tatbikat alanımız yokken Mari ve Baf’taki üsleri sunarak Amerikalılara tatbikat alanı sağladık ama Yunanistan’dan, İngiltere’den ve AB’nin güçlü üyelerinden koruma talep ettik” vurgusuyla aktardı.
Haftalık Simerini Ağrotur’a İHA saldırısı yapılan gece Rum yönetiminin, İHA savar eksikliği nedeniyle, Fransa’ya 2015’te yapılan terör saldırısında uygulanan 24/7 kararının kendisi için de devreye konulacağı umuduyla AB’den yardım istediği ancak AB’nin isteksizlik gösterdiğini yazdı.
Habere göre Rum yönetimi bunun üzerine Yunanistan’dan destek istedi, ABD’den de Yunanistan gelene kadar bölgedeki imkanlarıyla yardım istedi ve ABD’den yardım istedi ve ABD, Yunan yardımı gelene kadar bölgedeki savaş gemilerini Güney Kıbrıs’ı korumaya seferber etti. Ardından Fransa Charles de Gaulle uçak gemisiyle eşlik etti.
-“Batı’nın ve Avrupa silahlı güçleri Rum yönetimi istediği için gelmedi…”
Alithia ve Kathimerini Batılı ve Avrupa silahlı güçlerinin, Rum yönetimi yardım talebine uluslararasından karşılık bulduğu için değil, Doğu Akdeniz’in kritik operasyon alanı ve İngiliz askeri üslerinin aktif askeri kavşak olması nedeniyle Güney Kıbrıs’a gittiğine dikkat çekti.
Haberde, Batılı ve Avrupalı güçlerin yaptığı takviyenin ana misyonunun Rum yönetiminin “askeri şemsiye elde etmesi" değil, üslerin, imkanların, deniz yollarının korunması, tahliye planları olduğuna işaret edildi.
Habere göre Ağrotur’a yapılan İHA saldırısı ve ardından verilen alarmların tehlikenin Batı’nın kullandığı askeri altyapılarla ilgili olduğunu, Güney Kıbrıs’ın da aldığı inisiyatifler nedeniyle aniden jeopolitik yükseliş yaşamadığını sadece jeopolitik açıdan kullanışlı olduğunu gösterdi.
Haberde Fransa ve Yunanistan’ın bölgeye gelmesinin ardında yatan gerçeklere de atıf yapıldı.
Buna göre Fransa “Avrupa Stratejik Özerkliğinin” bayraktarı olarak Güney Kıbrıs’ı Güney Avrupa’nın (Fransa, Yunanistan, İtalya, İspanya, Güney Kıbrıs -yani MED9) sert çekirdeği gösterme, stratejik argümanını ve ürettiği silah sistemlerini sergileme alanı görüyor.
Yunanistan ise Doğu Akdeniz’deki kendi jeopolitik yayının ana kavşağı gördüğü Kıbrıs’taki krizi, geniş bir Yunan stratejik derinliğine çevirmek istiyor. Yunanistan Fransa ile 2021’de yaptığı anlaşma ile satın aldığı Rafale, Fransız fırkateynler, Excocet sistemlerini Ege, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz’i ortak önleme alanına bağlayarak Güneydoğu Avrupa’nın güvenlik bacağı olmak için araç görüyor.
Almanya’nın risk almak istemediği bir alanda Fransa’nın zaruri ortağı görünmek isteyen Yunanistan savunma sanayisi ve teknolojisi ile yeni İHA savar savunma sistemi teknolojisi satıcısına dönüşmek istiyor. Yunanistan ayrıca “geçmişte açtığı yaraları ve “Kıbrıs uzakta” siyasi algısını değiştirmek istiyor.
Fileleftheros, Yunanistan’ın ardından Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda’nın da önümüzdeki günlerde deniz imkanları göndereceğini açıkladığını, İngiltere’nin ise Ada’daki üslerini alelacele güçlendirmekte olduğunu aktardı.
Politis de, bölgeye gönderilen/gönderilmesi beklenen askeri imkanları aktardı.
Buna göre Birleşik Krallık: “Sea Viper” füze sistemiyle donatılmış “45 HMS Dreagon” destroyeri, Martlet İHA savar taşıyan iki “Wildcat” helikopteri.
Fransa: Doğu Akdeniz’de görev yapmakta olan Charles de Gaulle uçak gemisi grubu, Lanquedoc fırkateynleri, hava savunma sistemleri ve radarlı uçaklar
Yunanistan: 4 tane F-16 savaş uçağı, “Kimon” ve Centauros İHA savar taşıyan “Psara” fırkateynleri ve Kerpe adasındaki “Patriot” füzeleri
İspanya: Türkiye’deki İspanyol Patriot sistemine takviye amaçlı “Cristobal Colon” fırkateyni
Hollanda: “HNLMS Evertsen” fırkateyni
İtalya: SAMP/T karadan havaya füzelerini içermesi bekleniyor.
