İncirli: Verdiği mücadele yolumuza ışık tutmaya devam edecek

Anmada konuşan CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, Berberoğlu’nun Kıbrıs Türk halkı ve demokrasi mücadelesindeki yerinin “eşsiz” olduğunu ifade ederek “Kıbrıs Türk demokrasi tarihinde en önemli isimlerden biri olarak anılıyor. Verdiği mücadele yolumuza ışık tutmaya devam edecek” dedi. Berberoğlu’nun güçlü eğitimi ve kararlılığıyla önemli bir siyasi miras bıraktığını belirten İncirli, “Hukukun üstünlüğü, demokrasi, özgürlük ve eşitliğin bu ülkede kurumsallaşması için olağanüstü çalışmalar yaptı” ifadelerini kullandı. Konuşmasında Berberoğlu’nun mücadele yıllarında baskılarla karşı karşıya kaldığını da hatırlatan İncirli, buna rağmen ilkelerinden taviz vermeden yoluna devam ettiğini vurguladı. İncirli, Berberoğlu’nun ortaya koyduğu değerlerin bugün de CTP’nin rehberi olduğunu belirterek, “Onun çok yönlü mücadelesinden ilham alarak Kıbrıs Türk halkına hizmet etmeye devam edeceğiz” dedi. İncirli, konuşmasını “Berberoğlu’nun anısı önünde saygıyla eğiliyorum. Onu unutmak asla mümkün değildir” sözleriyle tamamladı.

Talat: İlke ve değerleriyle aydınlatıcı olmaya devam edecek

CTP Girne İlçe Başkanı ve Milletvekili Ongun Talat, konuşmasında Ahmet Mithat Berberoğlu’nun, 1970 yılında bir grup aydına öncülük ederek açtığı yolun Kıbrıs Türk halkı için ne kadar önemli olduğuna dikkat çekerek söz konusu durumun öneminin bugünlerde daha çok ortaya çıktığını belirtti ve Berberoğlu’nun son derece öğretici bir figür olduğunu sözlerine ekledi. Berberoğlu ile hiç tanışma fırsatı bulamadığını, partide büyüklerinden, kendisini çok dinlediklerini kaydeden Talat, Berberoğlu’nun ilke ve değerlerini yeni kuşaklara anlatma sorumluluğunu yerine getireceklerini belirterek “İlke ve değerleriyle aydınlatıcı olmaya devam edecek” dedi.

Ayşen Berberoğlu: Kıbrıs Türk toplumu için çok değerli bir lider

Ahmet Mithat Berberoğlu’nun kızı Ayşen Berberoğlu yaptığı konuşmada, babası Ahmet Mithat Berberoğlu’nun Kıbrıs Türk toplumu için çok değerli bir lider olduğunu vurguladı. Ayşen Berberoğlu, Babası Ahmet Mithat Berberoğlu’nun öncülük yaptığını dile getirerek babasıyla gurur duyduğunu söyledi.

Sendikalar, değişikliği “Bu korku sana yeter Üstel!” ifadeleriyle duyurarak, Üstel’in evi çevresinde artırılan güvenlik önlemlerine tepki gösterdi.

Halkın taleplerini iletmek üzere Üstel’i havalimanında karşılamayı planlayan sendikaların programı, iddia edilen saat değişikliği nedeniyle iptal edildi.

Sendikalar, bugün saat 13.00 civarında Atatürk Spor Salonu’nda toplanarak otobüslerle Üstel’in evine hareket etti. Sendikalar Üstel’in evi önünde protesto eylemi gerçekleştirecek.

Atatürk Spor Salonu önünden otobüslerin hareketi sırasında basın açıklaması yapan Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası Genel Sekreteri Burak Maviş, "Pazartesi günü büyük bir maçımız var. Geçen Pazartesi maçımız oynanırken Başbakan şike yapıp Bakü'ye kaçtı. Tahkim Kurulu bunu tespit etti ve tekrar bu Pazartesi maça çıkıyoruz. Maç devam ediyor. Bizi takip edin, varacağımız yerde tekrar bir açıklama yapacağız" dedi.

Kendisine sorulan "Maç uzatmaya gider mi?" sorusunu da yanıtlayan Maviş, "Halk kararını verdi. Uzatma yok, şike var. Maçı satın almaya kalktı Başbakan'ımız. Rüşvet, yolsuzluk gibi durumları olan bu ülkede maç satın almak normaldir. Halk maçı satın almasına izin vermedi. Bize 'tekrar maça çık, oyna' görevi verdi. Pazartesi gününe odaklanalım. O da iyi hazırlansın, biz de iyi hazırlanıyoruz. Bu maç memleketin en önemli maçıdır" ifadelerini kullandı.

Kaynak: Kıbrıs Postası

Bu kişilerin dışında "rüşvet, suç örgütü kurma, suçtan kaynaklanan mal varlığını aklama" gibi suçlardan 14 Ekim 2025'te tutuklanan eski Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem'in de aralarında bulunduğu 8 zanlı, bu soruşturma kapsamında şüpheli olarak ifade verdi.

Savcılıkta ifadeleri alınan Mustafa Bozbey, kardeşi R. Bozbey ve 51 şüpheli tutuklama talebiyle sulh ceza hakimliğine gönderildi.

Bozbey, çıkarıldığı hakimlikçe tutuklandı, diğerlerinin işlemleri sürüyor.

Savcılık, Mustafa Bozbey'in eşi S. Bozbey, kızı S. Bozbey G, kardeşi E. Bozbey ile Z.E.D, M.A.D, E.D, C.P.Ç, Y.A, F.Ç, Y.I. ve S.G'yi de adli kontrol şartıyla sulh ceza hakimliğine sevk etti. Hakimlik, bu 11 şüphelinin adli kontrol şartıyla salıverilmesine karar verdi.

Şüphelilerden birinin de savcılık ifadesinin ardından serbest bırakıldığı öğrenildi.

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında Nilüfer ilçesinde dönemin Nilüfer Belediye Başkanları Mustafa Bozbey ve Turgay Erdem ile bazı belediye çalışanlarının inşaat projelerinde rüşvet karşılığında usulsüz emsal artışları yaparak kendilerine ve proje sahiplerine maddi menfaat sağladıklarının tespit edilmesi üzerine 31 Mart'ta Mustafa Bozbey'in yanı sıra eşi S. Bozbey, kızı S.G, kardeşleri R. Bozbey ve E. Bozbey ile bazı belediye çalışanları ve rüşvet verdiği iddia edilen çok sayıda iş insanının da yer aldığı 57 şüpheli gözaltına alınmıştı. Yurt dışında bulunan Ş.G. ve T.K'nin de yakalanması için çalışmaların sürdüğü öğrenilmişti.

Ayrıca "rüşvet, suç örgütü kurma, suçtan kaynaklanan mal varlığını aklama" gibi suçlardan yürütülen soruşturma kapsamında Ekim 2025'te eski Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem'in de aralarında bulunduğu 17 zanlı tutuklanmıştı.

Köy meydanında gerçekleştirilen etkinlikte konuşan Öztürkler, festivalin önemine dikkat çekerek, organizasyonu anlamlı kılanın bölge halkının coşkusu, isteği ve sahiplenmesi olduğunu vurguladı.

Kıbrıs Türk halkının birlik ve beraberliğinin yanı sıra kültürüne ve geçmişine sahip çıkmasının değerine işaret eden Öztürkler, mevcut değerlerin gelecek kuşaklara aktarılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti. Festival alanındaki her stantta geçmişin izlerinin bulunduğunu belirten Öztürkler, bu değerlerin korunarak gelecekle buluşturulması gerektiğini söyledi.

Konuşmasında yerel yönetimlerin önemine de değinen Öztürkler, belediyelerin birleştirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerin bölge halkı ve belediyeler açısından önemli kazanımlar sağladığını belirtti.

Görevlerin geçici olduğuna dikkat çeken Öztürkler, önemli olanın görev süresi boyunca ülkeye ve halka sağlanan katkılar olduğunu dile getirdi. Bu kapsamda emeği geçen tüm yerel yöneticilere ve katkı koyan herkese teşekkür etti.

Festival coşkusuna da değinen Öztürkler, gençlerin ve halkın yoğun katılımının memnuniyet verici olduğunu belirtti.

Öztürkler, konuşmasını “Kültürümüze, Türk’lüğümüze, egemenliğine, uluslararası eşitliğimize ve KKTC’ye hizmet ederek sahip çıkmaya devam edeceğiz” sözleri ile tamamladı.

Olay polisin bilgisine gelmesi üzerine yürütülen ileri soruşturmada, meselede zanlı olarak aranmakta olan M.A.(E-28) Ercan Havalimanı’ndan ülkeye giriş yaptığı sırada tespit edilerek tutuklandı.

Soruşturma devam ediyor

Kaza sonucu sürücü Muhammet Şahin ile araçta yolcu olarak bulunan Cumali Çiçek yaralanmazken, kontrol amaçlı ambulans ile hastaneye gitmeyi reddetti.

Polis, kazayla ilgili soruşturmanın devam ettiğini açıkladı.

Altyapı çalışmalarının tamamlanmasının ardından, bölgede asfalt bakım ve onarım çalışmalarının da tamamlandığını kaydeden Amcaoğlu, çalışmaların planlı bir şekilde sürdürüldüğünü vurguladı.

Başkan Amcaoğlu ayrıca, kent genelinde ihtiyaç duyulan diğer noktalarda da asfalt bakım ve onarım çalışmalarının planlı şekilde devam edeceğini belirtti.

Polisten verilen bilgiye göre, çeşitli trafik suçlarından toplam 332 sürücü rapor edilerek aleyhlerinde yasal işlem başlatılırken, 30 araç ise trafikten men edildi.

Rapor edilen trafik suçları ise; 100’ü yasal hız sınırı üzerinde süratli araç kullanmak, 7’si alkollü içki tesiri altında araç kullanmak, 2’si sürüş ehliyetsiz ve sigortasız araç kullanmak, 7’si sigortasız araç kullanmak, 2’si sürüş esnasında cep telefonu kullanmak, 14’ü emniyet kemeri takmadan araç kullanmak, 10’u muayenesiz araç kullanmak, 24’ü seyrüsefer ruhsatsız araç kullanmak, 1’i tehlikeli sürüş yapmak, 38’i trafik ışıklarına uymamak, 2’si trafik levha ve işaretlerine uymamak ve 125’i diğer trafik suçlarından oluşuyor.

Arıklı, MYK toplantısının gündem maddelerinden birinin seçimi zorlamak amacıyla hükümetten çekilme seçeneği olduğunu belirtti. Ancak bazı milletvekillerinin nisaba destek vermemesi nedeniyle 26 sayısında sıkıntı yaşandığını ifade etti.

Bu çerçevede, 2 milletvekilli Yeniden Doğuş Partisi’nin (YDP) hükümetten çekilmesi halinde hükümetin ciddi bir nisap sorunu yaşayacağı ve erken seçim sürecinin gündeme gelebileceği değerlendirildi.

Toplantı öncesinde İstişare Kurulu’nda yapılan değerlendirmelere de değinen Arıklı, kurul üyelerinin mevcut siyasi ortamı dikkate alarak farklı bir görüş ortaya koyduğunu aktardı.

Arıklı, “Siyasallaşmış sendikaların tutum ve davranışları ortada iken, onların siyaset kurumuna açıkça meydan okuyup kendilerini devletin asıl sahibi gördükleri bu aşamada, YDP’nin hükümetten çekilmesi ve sendikaların istediğini yapar görünmesi söz konusu dahi olamaz” görüşünün benimsendiğini belirtti.

Arıklı, bu değerlendirmeler doğrultusunda hükümetten çekilme konusunun MYK gündeminden çıkarıldığını açıkladı.

Alithia ve diğer gazeteler, UNFICYP Sözcüsü Alim Sıddık’ın dün Rum Haber Ajansı KİPE’ye yaptığı açıklamada, Yiğitler Burcu’na doğru taş ve patlayıcı atılmasıyla gelişen olayların yaşandığı bölgedeki denetimlerini sıklaştırdıklarını açıkladı.

Habere göre Sıddık, “bölgedeki denetimleri arttırdıklarını, olay günü bölgeye hemen ekipler gönderdiklerini ve harekete geçmesi yönünde polisi uyardıklarını” belirterek, “olayın araştırılmasına da katkıda bulunduklarını” vurguladı.

Sıddık, olayın aydınlatılması çabalarını desteklemek adına olaydan sonra her iki tarafın polis gücüyle iletişime geçtiklerini de sözlerine ekledi.

Meteoroloji Dairesi, bugün sabah 08.00 itibarıyla son 24 saatte meydana gelen yağış miktarlarını açıkladı.

Buna göre, Beyarmudu’nda metrekareye 7 kg, Çayönü’nde 5 kg, Gazimağusa’da 4 kg, Mehmetçik, İskele ve Zaferburnu’da 3 kg, Çayırova ve Kaleburnu’nda ise 2 kg yağış ölçüldü.

Yağış alan diğer yörelerde ise 0,1 ile 1 kg/m² yağış kaydedildi.

Alithia ve diğer gazeteler, “Yeri” bölgesinde karantina alanı içerisinde bulunan ve 144 büyük baş hayvanın barındığı bir mandırada şap hastalığı tespit edildiğini yazdılar.

Söz konusu tespit sonrasında bulaş görülen mandıra sayısının 52’ye yükseldiğini aktaran gazete, ilaçlama, aşılama ve hastalık takibi işlemlerinin de devam ettiğini vurguladı.

Alithia ve diğer gazeteler, Rum Enerji Bakanı Mihalis Damianos’un dün yaptığı açıklamada doğal gaz konularının yanı sıra GSI projesine de değindiğini yazdılar.

Habere göre Damianos, projenin ilerletilmesinde kararlı olduklarını belirterek Yunanistan’la verilerin güncellenmesine ilişkin aylar önce yapılan anlaşmaya atıfta bulundu.

Nihai kararın güncel veriler ışığında alınacağının da vurgulayan Damianos, projenin ekonomik ve teknik verilerinin güncellenmesi amacıyla en geç pazartesi günü Avrupa Yatırım Bankası’na ortak mektup gönderme hususunda ise Yunan mevkidaşıyla anlaştıklarını da vurguladı.

Söz konusu yataklardaki doğal gaz miktarının 7 trilyon ayak küp (tbc) olduğunu iddia eden Damianos, “ExxonMobil”-“QatarEnergy” ortaklığının bir kalkınma planı sunmasının ardından nihai yatırım kararının verilmesi gerekeceğini belirtti.

Damianos, öngörülen takvimlere uyulması durumunda ise söz konusu yataklardaki üretimin 2030 yılı sonrasında, muhtemelen 2033 yılında başlayabileceğini de vurguladı.

- “Afrodit” yatağı için süreç ilerliyor

Gazete, Damianos’un diğer iki doğal gaz yatağı, “Afrodit” ve “Kronos” yatakları konusunda da iyimser açıklamalar yaptığını belirtti.

“Afrodit” yatağına ilişkin sürecin, Mısır’da “EGYPES” çerçevesinde 30 Mart tarihinde imzalanan anlaşmalar çerçevesinde ilerlediğini, nihai yatırım kararının ise 2027 yılı başlarında alınacağını belirten Damianos, Mısır’a doğal gaz ihracatının, nihai yatırım kararının alınmasının ardından, 4-5 yıl içerisinde başlamasının öngörüldüğünü vurguladı.

Damianos, “Kronos” yatağına ilişkin ise, “TotalEnergies” ve “ENI” şirketleriyle, 2027 yılı sonu veya 2028 yılı başında doğal gaz üretimine başlanabilmesi için nihai yatırım kararı alınması adına gerçekleştirilen müzakerelerin ileri aşamada olduğunu belirtti.

Damianos, 2026 yılı hedefinin, “Kronos” konusunda kalkınma planının onaylanması ve İsrail’le “Afrodit” için devletler arası anlaşma imzalanmasıyla bağlantılı olarak yatırım kararlarının alınması olduğunu vurguladı.

“Vasiliko” bölgesindeki doğal gaz tesisinin durumuna da değinen Damianos, Güney Kıbrıs’a doğal gaz gelişinin gecikme sebebinin DİSİ ve AKEL’in itirazları olduğunu öne sürdü.

“Vasiliko’daki” projenin 2018-2019 döneminde başladığını ve sürecin Çinli şirketin başvurusunun ardından şu anda Londra’da arabuluculuk sürecinde bulunduğunu ifade eden Damianos, siyasi kararların alındığını ve projenin ilerleyişinin daha ziyade teknik konular ve prosedüre bağlı bulunduğunu vurguladı.

Damianos, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve ADNOC ile görüşmelerin devam ettiğini de sözlerine ekledi.

Diğer gazeteler ise konuya ilişkin haberlerini şu başlıklarla yansıttılar:

Alithia: “Enerji Bakanı Doğal Gaz Yataklarının Kullanımı Konusunda: Glavkos ve Pigasos 7 Yıl İçerisinde”.

Fileleftheros: “Ticari Nitelikli 7 Trilyon Ayak Küp”.

Haravgi: “Enerji Bakanı: Yakıt Fiyatlarındaki Artış Gerekli”.

Tatbikat ile Deniz Kuvvetleri bağlısı komutanlıkların harekatı sevk ve idare etkinliğinin değerlendirilmesi ve tatbikata katılacak unsurların harekata hazırlık seviyelerinin yükseltilmesi amaçlanıyor.

Ayrıca, karargah personeli ve tatbikata katılan unsurların çok tehditli ortamda muhakeme, öngörü ve karar verme yeteneklerinin geliştirilmesi, diğer kuvvet komutanlıkları ile tatbikata katılan unsurlar arasında müşterek çalışabilirlik usullerinin denenmesi hedefleniyor.

Türk milliyetçiliği ideolojisinin lideri, mücadele dolu siyasi bir yolculuğun öncüsü, Ülkücülerin başbuğu.

Milliyetçi Hareket Partisi’nin ilk genel başkanı Alparslan Türkeş’in vefatının üzerinden 29 yıl geçti.

Alparslan Türkeş, 1917’de İngiliz işgali altındaki Kıbrıs’ta doğdu. 1933’te ailesiyle Türkiye’ye geldi. Kuleli Askeri Lisesine girdi, 1938’de Harbiye’yi bitirdi.

“Alpaslan’a denk bir yiğit Türk ol”

Türkeş’in “Ali Arslan” olan adı orta öğretim yıllarında öğretmeni Osman Zeki Bey tarafından, “Sultan Alpaslan’a denk bir yiğit Türk ol”, denilerek “Alparslan” olarak değiştirildi.

Ailesiyle 1933 yılında İstanbul’a yerleşen Türkeş, Kuleli Askeri Lisesi’ne kaydoldu. 1936’da Kuleli Askeri Lisesi’ni pekiyi dereceyle asteğmen olarak bitiren Türkeş’in, Ankara ve Harp Akademisi yılları başladı. Türkeş, 1938’de genç bir teğmen olarak Harbiye’den mezun oldu.

Türkeş, 1944’te “Muzaffer Şükriye” ile evlendi. Bu evlilikten Ayzit, Umay, Selcen, Sevenbige (Çağrı) ve Yıldırım Tuğrul adlı çocukları olan Türkeş, 1974’te eşini kaybetti.

Daha sonra, Seval Hanım ile ikinci evliliğini yapan Türkeş’in, Ayyüce ve Ahmet Kutalmış adlı iki çocuğu daha dünyaya geldi.

1944’te üsteğmen rütbesindeyken Nihal Atsız ve Nejdet Sançar ile “Irkçılık-Turancılık” davasından yargılanan Türkeş, 9 ay 10 gün Tophane Askeri Hapishanesi’nde kaldı. 1945’te de Askeri Yargıtay kararıyla tahliye edilen Türkeş, 1947’de bu davada beraat etti.

Türkeş, 1947’de 15 Türk subayıyla ABD Kara Harp Akademisi ve Piyade Okulunda iki yıl eğitim gördü. 1951’de kurmaylık sınavını kazanan Türkeş, 1955’de Harp Akademisi’nden Kurmay Binbaşı olarak mezun oldu.

Daha sonra, dış görev için açılan sınavı kazanarak ABD Pentagon’da NATO Türk Temsil Heyeti üyeliğine atanan Türkeş, bu arada ekonomi eğitimi de aldı.

1957’de Türkiye’ye dönen Türkeş, 1959’da Almanya’ya Atom ve Nükleer Okulu’na gönderildi. Alparslan Türkeş, bu okulu başarıyla bitirmesinin ardından kurmay albaylığa yükseldi.

1969’da Milliyetçi Hareket Partisi’ni kurdu

Alparslan Türkeş üniformasına veda ettikten sonra 1960’lı yıllarda siyasete atıldı. 1963’te Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’ne katıldı. Bu partiden 1965 yılında milletvekili oldu.

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, 1969’da kongreye gitti. Adana’da gerçekleştirilen kongrede partinin adı Milliyetçi Hareket Partisi şeklinde değiştirildi. Amblem üç hilal olarak belirlendi.

Alparslan Türkeş, genel başkanlığa seçildi. O artık milliyetçilerin “Başbuğ”uydu. Alparslan Türkeş, 1970’li yıllarda koalisyon ortakları arasındaydı. Süleyman Demirel ve Necmettin Erbakan ile Milliyetçi Cephe hükümetlerinde yer alarak başbakan yardımcılığı yaptı.

Türkiye’de 1968 yılından itibaren Marksist ve komünist gençlik hareketlerinin üniversitelerde yer almaya başlaması ile Türkeş, toplanan çok az sayıdaki gence verdiği seminerlerde “Millet ve ülkemizi bölüp yıkmak isteyen her türlü yabancı ideoloji zehirlerinin panzehiri Türk milliyetçiliği ideolojisidir.” vurgusu yaparak Türk toplumculuğu ve milliyetçiliğini anlattı. Kısa zamanda çoğalan ve örgütlenen gençler, “Dokuz Işık” etrafında toplandı.

Alparslan Türkeş, 1970’li yıllarda koalisyon ortakları arasındaydı. Süleyman Demirel ve Necmettin Erbakan ile birlikte Milliyetçi Cephe hükümetlerinde yer aldı.

12 Eylül’de tutuklandı

12 Eylül 1980’de darbeciler tüm siyasi partiler gibi MHP’yi de kapattı.

Türkeş, önce Uzunada’da daha sonra da Ankara Askeri Dil Okulu’nda ve hastalandığı dönemde de Mevki Hastanesi’nde 4,5 yıl hapis yattı. Bu süreçte Türkeş ve 218 ülkücünün idamı istendi. Türkeş, 9 Nisan 1985’de tahliye oldu ve beraat etti.

Türkeş, 1987’de siyaset yapma yasağının kalkmasının ardından Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) olağanüstü kongresinde partinin Genel Başkanı oldu. Türkeş, 1991 yılındaki genel seçimlerde MÇP’nin, Refah Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ile yaptığı seçim ittifakı neticesinde Yozgat milletvekili seçildi.

1992’de 12 Eylül’ün kapattığı partilerin tekrar açılabilmesine ilişkin değişikliğin ardından MHP’nin son kurultay delegeleri, MHP’nin isim ve amblemini MÇP’nin kullanabilmesine karar verdi.

Bu çerçevede, 1992’de yapılan MÇP’nin 4. Olağanüstü Kurultayı’nda partinin adı MHP, amblemi üç hilal olarak değiştirildi, genel başkanlığa tekrar Alparslan Türkeş seçildi.

Alparslan Türkeş, takvimler 4 Nisan 1997’yi gösterdiğinde geçirdiği kalp krizi sonucu 80 yaşında hayatını kaybetti.

Soğuk ve karlı bir Ankara gününe rağmen yüz binlerce kişinin katılımıyla son yolculuğuna uğurlandı. Türkeş’in naaşı, Beşevler’deki anıt mezara defnedildi.

Türkiye’nin tüm illeri ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kırım, Balkanlar ve Türkistan’daki Hoca Ahmet Yesevi’nin türbesinden getirilen topraklar, Türkeş’in mezarına konuldu.

Hürmüz Boğazı’nda trafik yüzde 95 azaldı

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Kuruluşu’nun (UNCTAD) mart ayı değerlendirmesine göre, küresel enerji ticaretinin şahdamarı konumundaki Hürmüz Boğazı’nda faaliyetler neredeyse durma noktasına geldi. Savaş öncesinde 1-27 Şubat tarihleri arasında günlük ortalama 129 geminin geçtiği boğazda, İran’ın geçişleri sınırlandırmasıyla bu sayı mart ayında yüzde 95 azalarak günlük 6’ya kadar geriledi.

28 Şubat ile 31 Mart tarihleri arasında boğazdan geçişine izin verilen sadece 292 ticari geminin 147’si boş olarak seyrederken, yüklü gemilerin büyük çoğunluğunu ham petrol ve kuru yük gemileri oluşturdu.

Bu tıkanıklık küresel tedarik zincirlerine ağır bir darbe vururken, dünya genelinde üretim ve taşıma maliyetlerini rekor seviyelere taşıdı. Navlun maliyetlerindeki artıştan en çok petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşıyıcıları etkilendi. UNCTAD, 2025’te yüzde 4,7 seviyesinde olması beklenen küresel mal ticareti büyümesinin, 2026’da yüzde 1,5-2,5 aralığına gerileyeceğini ve küresel ekonomik büyümenin yüzde 2,6’ya yavaşlayacağını öngörüyor.

Kriz enerjiden gıdaya sıçradı

Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, sadece enerji piyasalarını değil, aynı zamanda küresel gıda sistemlerini de tehdit ediyor. Küresel LNG ve petrol ticaretinin yüzde 20’sinin geçtiği rotanın kapanmasıyla, bir ayda Brent petrolün varil fiyatında yüzde 50’ye yakın artış yaşandı.

Doğal gaz fiyatlarındaki keskin yükseliş, üre ve amonyak gibi azot bazlı gübrelerin üretim maliyetlerini doğrudan yukarı çekti. Küresel deniz yolu gübre ticaretinin üçte birinin gerçekleştiği ve önemli girdilerin ana üreticisi olan Körfez bölgesindeki aksaklıklar, gübre tedarik sürekliliğini tehlikeye attı. Bu durumun, tarımsal üretimde Körfez ülkelerine yüksek bağımlılığı olan Sudan, Tanzanya, Somali, Pakistan ve Tayland gibi gelişmekte olan ülkeler için ciddi gıda güvenliği riskleri oluşturduğu belirtiliyor.

Trump’ın açıklamaları ve jeopolitik belirsizlik

ABD/İsrail-İran Savaşı’na dair taraflardan gelen açıklamalar, petrol fiyatlarının saatlik bazda fiyatlanmasına neden oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, “Dünyanın açık ara en büyük ve güçlü ordusu olan ordumuz, İran’da geriye kalanları yok etmeye henüz başlamadı bile. Yeni rejim liderliği neyin yapılması ve hızlı yapılması gerektiğini biliyor.” şeklindeki sert sözleri ve sıradaki hedeflerin köprüler ile elektrik santralleri olduğunu açıklaması piyasalardaki gerilimi tırmandırdı.

Dün “Kutsal Cuma” tatili nedeniyle küresel piyasalarda işlem hacminin düşük kalmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 109,24 dolarda, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 111,54 dolarda sabit seyretti.

Piyasaların gözü, ABD’deki yapay zeka kaynaklı iş kayıplarının da yansıyacağı tarım dışı istihdam verisi ile yarın toplanacak olan OPEC+ grubunun kararlarına çevrilmiş durumda.

Altında 2008’den bu yana en büyük çöküş

Jeopolitik krizin varlık fiyatları üzerindeki en çarpıcı etkisi kıymetli madenlerde görüldü. Yıla tarihi rekorlarla başlayan altının ons fiyatı, enerji kaynaklı enflasyonist baskıların ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim ihtimallerini masadan kaldırmasıyla serbest düşüşe geçti.

Dolara olan talebin artması ve piyasalardaki likidite ihtiyacıyla birlikte altın, mart ayında yüzde 11,3 değer kaybederek Ekim 2008’den bu yana en sert aylık düşüşünü yaşadı ve ayı 1.113,22 dolardan tamamladı. Aynı dönemde gümüş fiyatlarında da yön tersine döndü ve gümüşün onsu yüzde 19,9 değer kaybıyla 75,1 dolara kadar geriledi.

Uzmanlar, savaşın uzaması halinde ticaret ve finansal piyasalardaki aksamaların derinleşerek daha geniş ve zincirleme bir küresel krizi tetikleyebileceği konusunda uyarıyor. Özelikle gelişmekte olan ülke para birimlerindeki zayıflamanın, gıda ve enerji ithalatını daha da pahalı hale getirerek küresel eşitsizliği derinleştirmesinden endişe ediliyor.

Ertuğruloğlu’nun mesajı şöyle:

“Türk milliyetçiliğinin unutulmaz lideri, Kıbrıs’ın evladı, Türk devlet ve siyaset hayatında derin izler bırakan, Milliyetçi Hareket Partisi’nin kurucu Genel Başkanı Alparslan Türkeş’i, vefatının 29. yıl dönümünde rahmet ve saygıyla anıyorum. 25 Kasım 1917 Lefkoşa doğan, 4 Nisan 1997’de Ankara’da vefat eden fikir, dava ve devlet adamı Alparslan Türkeş, temsil ettiği fikir dünyasıyla milyonların “Başbuğ” olarak adlandırdığı, Türk dünyasında bir yol başçıydı. Ruhu şad olsun.”

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) internet sitesinde yer alan bilgiye göre, Van’ın Tuşba ilçesinde saat 08.52’de 5,2 büyüklüğünde deprem kaydedildi.

Deprem, yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde gerçekleşti.