Uzmanlar bu devasa miktarın, eriyen suyun tamamı dondurulsaydı Amerika Birleşik Devletleri'nin tüm yüzeyini 1,5 metre derinliğinde tamamen kaplayacak kadar büyük bir donmuş su kütlesine denk geldiğine dikkat çekti.

Çarşamba günü Scientific Data dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, ısınan Dünya ,gezegenin iki büyük buz tabakasının erimesini hızlandırıyor.

Erimenin altıda beşi sıcak havadan değil, daha sıcak suların buz tabakalarını alttan ve yanlardan kemirmesinden ve buzulların okyanuslara akmasından kaynaklanıyor.

Araştırmanın yazarları bunun gelecekteki deniz seviyesi yükselmesi için kötü bir haber olduğunu belirtti.

Çalışmanın ortak yazarı ve California Üniversitesi Irvine'den buz bilimci Eric Rignot, "Buz tabakaları hızla eriyor. Kutup bölgelerini eritiyoruz, deniz seviyesi dünya çapında yükseliyor ve kıyı bölgelerinin savunmasızlığını daha da artıracak." dedi.

Araştırmacılar, ilk olarak kedilere, diğer kedilere ait idrar kokularını koklattı. Aynı idrar, bir süre sonra koklatıldığında kedilerin yavaş yavaş onu koklama sürelerini azalttığı ancak başka bir kedinin idrarı sunulduğunda koklama sürelerinin tekrardan arttığı gözlemlendi.

Aylar sonra bile daha önce karşılaşılan idrar kokularına verilen tepkilerde azalma görüldü. Bu da araştırmacılara "idrar kokularının kendilerine has bir maddeye sahip olduğunu ve kedilerin bunu akıllarında tuttuklarını" düşündürdü.

Bu durumun ardından araştırmacılar, bireysel koku tanımaya katkıda bulunabilecek idrar moleküllerini belirlemeye çalıştı.

Yapılan araştırmaların ardından bilim insanları, her kedide farklı bir yapıda bulunan ve kediye özgü ayırt edilebilen bir yağ asidi keşfetti.

Bilim insanları, kedi ailesinin diğer üyeleri olan aslanlar, kaplanlar, leoparlar, jaguarlar ve vaşaklar da dahil olmak üzere çeşitli kedigiller türlerinde de aynı araştırmayı yaptı ve bu hayvanlarda da söz konusu yağ asidinin farklılık gösterdiğini ortaya çıkardı.

Ancak araştırmacılar, "vahşi" olarak adlandırılan bu kedi türlerinin, söz konusu yolla birbirlerini ayırt edip etmediğiyle ilgili henüz bir bulguya rastlanmadığını aktardı.

Çalışma, "Current Biology" dergisinde yayımlandı.

Aile aylarca arama yapmasına rağmen herhangi bir iz bulamamıştı.

Ancak geçtiğimiz ay Lucy'nin 30. yaş gününde veterinerden gelen bir telefonla beklenen gelişme yaşandı.

GİTTİĞİ MAHALLEDEKİ ÇALILIKLARDA BULUNDU

Hannah, 10 yıl önce Caerphilly bölgesindeki Abercarn'a taşındıklarını ve hırçın bir yapısı olan Charlie'nin üç gün içinde kaybolduğunu belirtti.

O dönemde birkaç ihbar aldıklarını ancak kediye ulaşamadıklarını ifade etti.

29 Temmuz'da Abercarn'daki bir veteriner kliniği, mikroçipte kayıtlı numaradan Hannah'ya ulaşarak Charlie'nin bulunduğunu bildirdi.

Bölgede yaşayan bir sakinin, çalılıklarda yaşayan kediyi haftalarca besledikten sonra kliniğe götürdüğü öğrenildi.

Veteriner hekim de kedinin 10 yıldır kayıp olduğunu öğrenince şaşkınlık yaşadı. Sağlık durumunun iyi olduğu belirtilen Charlie'nin kürkünün bakımlı olduğu ve bakımsız görünmediği kaydedildi.

Sahipleri, Charlie'nin kendilerini hemen tanıdığını ve evdeki diğer evcil hayvanlara alışma sürecinin devam ettiğini belirtti.

Svalbard Valiliğinden yapılan açıklamaya göre olay, ağustos ayının başında takımadaların kuzeyindeki bir fiyortta meydana geldi. Bir geminin yolcuları karada uyuyan bir kutup ayısı gördü.

Gemide bulunan bir kişi, denizcilikte genellikle uyarı amacıyla kullanılan yüksek ve düşük frekanslı ses çıkaran sis düdüğünü çaldı. Ses nedeniyle uyanan kutup ayısı başka bir bölgeye hareket etti.

Svalbard Valisi Lars Fause, olayın kasıtlı olarak gerçekleştirildiğinin değerlendirilmesinin ardından kişiye 50 bin Norveç kronu (yaklaşık 250 bin lira) para cezası verildiğini açıkladı. Kişinin cezayı ödemeyi kabul ettiği bildirildi.

Kutup ayılarını rahatsız etmek yasak

Svalbard'daki çevre koruma yasaları, kutup ayılarının gereksiz şekilde rahatsız edilmesini, cezbedilmesini veya takip edilmesini yasaklıyor. Kutup ayıları ayrıca 1973'ten bu yana uluslararası hukuk kapsamında koruma altında bulunuyor.

Kurallar uyarınca temmuz ile şubat ayları arasında bir kutup ayısına 300 metreden, mart ile haziran ayları arasında ise 500 metreden daha fazla yaklaşılması gerekiyor. Svalbard'da kutup ayılarının avlanması da koruma statüsü nedeniyle yasak.

'Uyandırılması hayatta kalmalarını etkileyebilir'

Uzmanlar, özellikle yaz aylarında deniz buzlarının azalması nedeniyle kutup ayılarının yiyecek bulmakta zorlandığını belirtti.

Bu dönemde iyi durumda olan kutup ayılarının enerji harcamamak için uzun süre hareketsiz kalabildiği, rahatsız edilmelerinin ise gereksiz enerji harcamalarına yol açabileceğini aktaran uzmanlar, bunun hamile veya yavrularını emziren dişi kutup ayılarının hayatta kalması ve üreme başarısı açısından daha önemli sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Svalbard ve Barents Denizi bölgesinde yaklaşık 3 bin kutup ayısının yaşadığı tahmin ediliyor. Bunların yaklaşık 300'ünün yıl boyunca Svalbard'da kaldığı belirtiliyor.

Svalbard'da hayvanları rahatsız ettikleri gerekçesiyle daha önce de para cezaları uygulandı. 2024'te bir turist, mors balığına yaklaşmaya çalıştığı için 12 bin 500 Norveç kronu para cezasına çarptırılmıştı.

Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences dergisinde yayımlanan çalışmada, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Zambiya'daki koruma alanlarında yaşayan beş farklı şempanze ve bonobo grubu incelendi.

Araştırma kapsamında primatlara belirli aralıklarla fıstık verilerek beslenme düzeni oluşturuldu ve yemek öncesindeki beş dakikalık etkileşimler gözlemlendi.

Araştırmada, beslenme öncesinde birbirleriyle daha fazla fiziksel temas kuran bireylerin, yemek sırasında daha az çatışma yaşadığı ve yiyeceği daha barışçıl şekilde paylaşabildiği belirlendi.

Çalışmanın başyazarı psikolog Jake Brooker, özellikle gıda rekabeti gibi durumların grup içinde gerilim oluşturduğunu belirterek, yemek öncesindeki temasların bu stresi azaltmada önemli rol oynadığını ifade etti.

Araştırma ayrıca şempanzelerin, bonobolara göre daha fazla bireyle fiziksel temas kurduğunu ortaya koydu. Şempanzelerin birbirlerinin ağzına parmak koyma veya hafifçe ısırma gibi yüksek güven gerektiren davranışları daha sık sergilediği gözlendi.

Bonobolarda dişiler arasındaki sosyal bağlar öne çıkarken, şempanzelerde fiziksel temasın daha çok erkek bireyler arasında yoğunlaştığı tespit edildi.

Araştırmacılar, her iki türün de benzer yöntemlerle grup içindeki çatışmaları azaltmasının, ortak atalarının da benzer sosyal davranışlar sergilemiş olabileceğine işaret ettiğini değerlendirdi.

npj Aging dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bunun temel nedeni, yaşam boyunca hücrelerde kaçınılmaz olarak biriken somatik DNA mutasyonları.

İnsan ömrü 150-190 yıl arasında sınırlandırılabilir

Araştırmacılar, yaşlanmaya bağlı tüm hastalıkların tamamen önlendiği varsayımsal bir senaryo oluşturdu.

Bu modele göre, kanser, kalp hastalıkları ve demans gibi yaşa bağlı hastalıklar ortadan kalksa bile DNA'da rastgele oluşan mutasyonlar zamanla birikmeye devam ediyor. Bu birikim, hücrelerin işlevini bozarak insan yaşamına doğal bir sınır getiriyor.

Simülasyonlar, insanların yaklaşık 146 ila 194 yıl arasında yaşayabileceğini, ancak hiçbir koşulda ölümsüzlüğün mümkün olmayacağını gösterdi.

Beyin ve kalp hücrelerin rolü

Çalışmada, tüm hücrelerin aynı hızda yaşlanmadığı da ortaya kondu. Deri ve karaciğer gibi dokular sürekli yeni hücre üretebildiği için mutasyonların etkisini uzun süre telafi edebiliyor.

Buna karşılık beyin ve kalpte bulunan, kendini yenileme kapasitesi çok düşük olan hücreler yaşam boyunca mutasyon biriktirmeye devam ediyor. Araştırmacılar, insan ömrünü sınırlayan temel etkenlerden birinin bu uzun ömürlü hücreler olduğunu belirtti.

Araştırmacılar: Bu bir tahmin değil

Çalışmanın başyazarı hesaplamalı biyolog Dmirtiy Kryukov, elde edilen sonucun gelecekte insanların mutlaka bu kadar yaşayacağı anlamına gelmediğini vurguladı.

Araştırmacılar, geliştirilen modelin yaşlanmayı tek bir mekanizmayla açıklamadığını, aksine DNA mutasyonlarının yaşlanmadaki payını ölçmeye yönelik yeni bir yöntem sunduğunu ifade etti.

Çalışmaya göre günümüzde insanların ortalama yaşam süresinin bu teorik sınırın oldukça altında olması, yaşlanmada DNA mutasyonlarının yanı sıra başka biyolojik süreçlerin de önemli rol oynadığını gösterdi.

Kuzey Kıbrıs’ın en köklü ve en prestijli otellerinden Merit Crystal Cove, kapsamlı renovasyon sürecinin ardından yenilenen yüzüyle misafirlerini ağırlamak için gün sayıyor. Modern mimari anlayışla yeniden tasarlanan Merit Crystal Cove Otel, estetik yaşam alanları ve yeni konseptiyle lüksün zirvesinde ayrıcalıklı bir konaklama deneyimi sunacak.

Merit Crystal Cove’un her köşesi yenilendi.

Dokuz aylık yenileme süreci kapsamında Merit Crystal Cove'un odaları, lobi alanı, açık büfe ana restoranı, a la carte restoranları, spa ve sağlık merkezi, açık yüzme havuzu ile barları baştan sona yeniden tasarlandı. Akdeniz'in doğal dokusundan ilham alınan tasarım anlayışıyla şekillendirilen yaşam alanlarında, modern çizgiler ve işlevsel detaylar ön plana çıkarıldı.

Otelin standart ve süit odaları günümüz misafir beklentilerine uygun olarak yenilenirken, konfor, fonksiyonellik ve estetik bir araya getirildi. Yenilenen odalar, sıcak ve huzurlu bir atmosfer sunacak şekilde modern bir anlayışla düzenlendi.

Yeme içme alanlarında da önemli yeniliklere imza atan Merit Crystal Cove, misafirlerine farklı gastronomi deneyimleri sunmaya hazırlanıyor. Çok daha geniş ve ferah bir ortama kavuşan ana restoran; yenilikçi büfe konsepti, şık ve konforlu kapalı ve açık oturma alanlarıyla, dünya mutfağından seçkin lezzetleri günün tüm öğünlerinde misafirleriyle buluşturacak. Adını Rüzgâr Tanrısı Zephyros'tan alan Zephyros Balık Restoranı, yenilenen atmosferinde deniz ürünlerini Akdeniz manzarası eşliğinde sunacak. Ottoman Kebab House ise yeniden tasarlanan sıcak ve şık mekânında Türk ve Osmanlı mutfağının seçkin lezzetlerini misafirleriyle buluşturacak.

Kapsamlı yenileme çalışmalarının ardından Temmuz ayında yeniden hizmete açılacak olan Merit Crystal Cove Otel, yenilenen mimarisi, modern yaşam alanları ve beş yıldızlı hizmet anlayışıyla Kuzey Kıbrıs turizmine değer katmaya ve misafirlerine konfor ve lüksün iç içe geçtiği yüksek standartlarda bir konaklama deneyimi sunmaya devam edecek.

BOĞA
Listenin başında tabii ki toprak grubunun sabiti boğalar yer alıyor. Boğa burçları için güven, nefes almak kadar temel bir ihtiyaçtır. Değişimden pek hoşlanmazlar, bu yüzden birini sevdiklerinde ve hayatlarına aldıklarında, o kişiyi dünyalarının merkezi yaparlar.

Bir boğa burcu insanının sadakati sadece romantik değil, son derece pratiktir. Yanınızda olduğunu her an hissettirir ve sizi güvenli alanlarına dahil ederler. Konforlu yaşama ve ev mahremiyetine önem veren bu burcun insanları bir kez sizi o evin içinde hayal ettiklerinde ömürlük bir bağ kurmuşlar demektir.

YENGEÇ
Yengeç burçları için "yuva" kavramı son derece kutsaldır. Birini ailesi gibi gördüğü an, onun için yapamayacağı şey yoktur. Duygusal derinliği o kadar fazladır ki ihanet fikri onun ruhuna aykırıdır.

Eğer bir yengeç size kalbinin anahtarını verdiyse, bilin ki fırtınalı havalarda sığınacağınız en güvenli liman odur. Ayrılık gelse bile ömürlük bir sevgiyle sizi hatırlayacaklarına dair hiç şüpheniz olmasın. Onlar yokluğunuza bile sadık kalacaklardır.

AKREP
Akrep burçları hakkında çok şey söylenir ama sadakatleri genellikle gölgede kalır. Bir akrebim güvenini kazanmak zordur ancak o duvarları bir kez yıktığınızda, size ömür boyu sürecek bir bağlılık sunar.

Akrep, sevdiği kişi için ateşe yürümekten çekinmez. Onun sadakati tutkuyla beslenir, bu yüzden "ölüm bizi ayırana dek" sözünün karşılığıdır. Koşullar ne olursa olsun sevdiklerine ve sevgilerine sadık kalırlar. 10 yıl sonra da çıkıp gelseniz size olan sevgilerine ait kaldıklarını görebilirsiniz.

OĞLAK
Oğlaklar için bir ilişki, uzun vadeli bir yatırımdır. Emek verdikleri, zaman harcadıkları ve birlikte bir gelecek inşa ettikleri kişiye sırt dönmek onlar için mantıksızdır.

Disiplinli ve dürüst yapıları sayesinde, bir söz verdiklerinde o sözü tutmak için ellerinden geleni yaparlar. Sadakat, bir oğlak için duygusal bir durum olmaktan da öte bir karakter meselesidir.

Deniz ekosisteminin korunması ve devamlılığının sağlanması adına yaptığı çalışmalarla farkındalık yaratan Meritta Deniz Kaplumbağaları Rehabilitasyon Merkezi, geçtiğimiz hafta sonu Merit Royal ve Merit Crystal Cove Otellerinin ortak kumsalında gerçekleştirdiği salım etkinliğiyle, tedavisi tamamlanan üç deniz kaplumbağasını daha yuvasına geri gönderdi.

Mahmut Karabetça tarafından bulunan Yıldız isimli yeşil deniz kaplumbağası, Şalvar Kaptan tarafından bulunan Eva isimli yeşil deniz kaplumbağası ve Ece Seçkin isimli Caretta Caretta türü deniz kaplumbağası boğulma nedeni ile Merkez’e getirilerek tedavi altına alınmıştı. Ultrason incelemelerinde Ece Seçkin isimli deniz kaplumbağasının üreme döneminde olduğu ve gelişimini sürdüren çok sayıda yumurta taşıdığı belirlendi. Başarıyla tamamlanan rehabilitasyon sürecinin ardından üç deniz kaplumbağası da sağlıklarına kavuşturularak doğal yaşam alanlarına uğurlandı.

Silem Sargın Kara: “Tedavi edilen bu bireyin yeniden denize dönebilmesi; yalnızca bir canlının kurtarılması değil, taşıdığı yumurtalar sayesinde gelecekte yüzlerce yavrunun denizle buluşma ihtimalinin korunması anlamına geliyor.”

Ece Seçkin isimli kaplumbağanın bir anne adayı olduğunu belirterek tedavi sürecini anlatan Meritta Deniz Kaplumbağaları Rehabilitasyon Merkezi Müdürü, Biyolog Silem Sargın Kara, “Bu vaka bizim için yalnızca bir deniz kaplumbağasının tedavi edilmesi anlamına gelmiyor. Ece Seçkin’in Merkez’e ulaşmasıyla birlikte, yalnızca kendisi değil, taşıdığı yumurtalar nedeniyle gelecek nesiller de bizim sorumluluğumuz altındaydı. Tarafımızca hazırlanan özel takip programı kapsamında hem akciğer enfeksiyonunun tedavisi hem de yumurtaların gelişimi eş zamanlı olarak yakından izlendi. Tedavi süreci boyunca düzenli sağlık kontrolleri, ultrason muayeneleri ve davranış gözlemleri gerçekleştirildi” dedi.

Deniz kaplumbağalarının, yaklaşık 20-30 yılda üreme olgunluğuna ulaşabildiğini ve yaşamları boyunca sınırlı sayıda başarılı üreme fırsatı yakalayabildiğini belirten Sargın Kara, üreme dönemindeki her yetişkin dişi bireyin, popülasyonun devamlılığı açısından son derece kritik bir değere sahip olduğunu kaydetti. Bu vakanın önemli bir örnek teşkil ettiğinin de altını çizen Sargın Kara: “Zamanında yapılan müdahale ve rehabilitasyon çalışmaları türün geleceğini doğrudan etkileyebiliyor. Tedavi edilen bu bireyin yeniden denize dönebilmesi; yalnızca bir canlının kurtarılması değil, taşıdığı yumurtalar sayesinde gelecekte yüzlerce yavrunun denizle buluşma ihtimalinin korunması anlamına geliyor” dedi.

Yarışma tarihinin teleffuzu en zor soru oldu

Oktay Kaynarca'nın sunuculuğunu yaptığı yarışma programına ünlü oyuncu Mustafa Ferit Altuğ katıldı. 9'uncu soruya kadar ilerleyen Altuğ'a sorulan ve 200 bin TL değerindeki soru ise şaşırttı.

Altuğ'a 47 harften oluşan ve yarışma tarihinin en zor teleffuz edilen sorularından biri olan "Chargoggagoggmanchauggaugagoggchaubunagungamaug Gölü nerededir?" sorusu yöneltildi. Şıklarda ise ABD, Kenya, Moğalistan ve Finlandiya seçenekleri yer aldı. Uzun süre düşünen ve çift cevap hakkını kullanan Altuğ, ABD diyerek doğru yanıtı verdi.

Atasözü sorusunda elendi

11. soruya kadar yükselen Aktuğ, 500 bin TL değerindeki atasözü sorusunda ise yarışmaya veda etti. Aktuğ,"İki kardeş savaşmış" şeklindeki başlayan atasözünün devamı nasıldır?” sorusuna "Düşmanları ağlamış" cevabını verdi. Ancak doğru cevap "Ebleh buna inanmış" çıktı. Yarışmacı toplamda 50 bin TL kazandı.

Kedilerle iletişim kurmanın basit yolu bulundu

2020 yılında yayımlanan ve yeniden gündeme gelen araştırmaya göre, kedilerle bağ kurmanın en etkili yollarından biri onlara "kedi gülümsemesi" olarak bilinen yavaş göz kırpma hareketiyle karşılık vermek.

İngiltere'deki Sussex Üniversitesi'nden psikolog Karen McComb ve ekibi tarafından yürütülen çalışma, kedilerin insanların bu hareketine olumlu yanıt verdiğini ortaya koydu. Araştırmada, gözleri hafifçe kısarak yavaşça kırpmanın kediler tarafından dostça bir davranış olarak algılandığı belirtildi.

Kediler de karşılık veriyor

Araştırmanın ilk aşamasında 14 farklı evde yaşayan 21 kedi incelendi. Sahiplerinden, kediler rahat bir konumdayken yaklaşık bir metre uzaklıkta oturarak onlara yavaşça göz kırpmaları istendi. Kayıt altına alınan sonuçlar, kedilerin sahipleri kendilerine göz kırptığında aynı hareketi daha sık tekrarladığını gösterdi.

İkinci deneyde ise kedilerle daha önce hiç karşılaşmamış araştırmacılar yer aldı. Bu kez araştırmacılar kedilere yavaş göz kırptı ve ardından ellerini uzattı. Sonuçlar, kedilerin hem göz kırpma hareketine karşılık verdiğini hem de insanlara yaklaşma eğiliminin arttığını ortaya koydu.

'Kedilerle bir sohbet başlatabilirsiniz'

Araştırmanın başyazarı McComb, bu davranışın evde veya sokakta karşılaşılan kedilerle kolayca uygulanabileceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

Kedilere rahat bir şekilde gülümser gibi gözlerinizi hafifçe kısın ve ardından birkaç saniye boyunca yavaşça gözlerinizi kapatın. Çoğu zaman aynı şekilde karşılık verdiklerini göreceksiniz. Böylece adeta bir sohbet başlatabilirsiniz.

Kediler düşünüldüğünden daha sosyal olabilir

Uzmanlara göre son yıllarda yapılan araştırmalar, kedilerin insanlarla ilişkilerinin sanılandan daha güçlü olduğunu gösteriyor. Çalışmalar, kedilerin isimlerini tanıyabildiğini, sahiplerinin ruh halindeki değişimleri fark edebildiğini ve kendilerine olumlu yaklaşan insanlara daha sıcak davrandığını ortaya koydu.

Bilim insanlarına göre yavaş göz kırpma davranışının nedeni tam olarak bilinmese de, bunun tehdit içermeyen niyetlerin bir göstergesi olabileceği düşünülüyor. Araştırmacılar ayrıca bu bilginin veteriner klinikleri ve hayvan barınakları gibi stresli ortamlarda kedilerin refahını artırmak için kullanılabileceğini belirtti.

Çalışmayı yürüten araştırmacı Kaan Kerman, insanların köpeklerini genellikle daha iyi anladığını, buna karşın kedilerin davranışlarının çoğu zaman gizemini koruduğunu belirterek bu soruya yanıt aradı.

Araştırma kapsamında 31 kişi, ev ortamında kedileriyle olan etkileşimlerini vücut kamerasıyla kaydetti. Toplanan görüntülerde kedilerin sahiplerini karşılama davranışları incelendi.

Erkeklere daha fazla miyavladılar

Araştırma sonuçlarına göre kediler, erkek aile üyelerine kadınlara kıyasla daha sık miyavladı.

İncelemelerde erkekler için 100 saniyelik karşılaşmalarda ortalama 4.3 miyavlama, kadınlar için ise ortalama 1.8 miyavlama tespit edildi.

Elde edilen veriler, kedilerin erkeklerle iletişim kurarken daha fazla sesli tepki verdiğini ortaya koydu.

Bunun nedeni ne olabilir?

Araştırma, kedilerin erkekleri daha az anlayışlı gördüğünü ya da daha fazla yönlendirmeye ihtiyaç duyduğunu doğrudan göstermiyor.

Ancak araştırmacılara göre kadınlar ve erkekler evcil hayvanlarıyla farklı şekillerde etkileşim kurabiliyor ve kediler de bu farklılıklara farklı tepkiler verebiliyor.

Uzmanlar ayrıca kedilerin kendi aralarında çoğunlukla beden diliyle iletişim kurduğunu, miyavlamanın ise büyük ölçüde insanlarla iletişim kurmak için kullanılan bir davranış olduğunu belirtiyor.

Araştırmaya ilişkin değerlendirmelerde, kedilerin erkeklere daha sık miyavlamasının nedenlerinden birinin erkeklerin sesli iletişime daha fazla ihtiyaç duyduğunu düşünmeleri olabileceği öne sürüldü. Ancak bu yorumun araştırmanın doğrudan bir sonucu olmadığı vurgulandı.

2026 MAVİ AY NE ZAMAN GERÇEKLEŞECEK?
Gökbilimcilerin yaptığı hassas yörünge hesaplamalarına göre, gökyüzünü büyüleyecek bir sonraki Mavi Ay doğa olayı 31 Mayıs 2026 Pazar gecesi gerçekleşecek.

Mayıs ayı içerisindeki ilk dolunay ayın başında tamamlanmışken, 31 Mayıs gecesi gökyüzünde belirecek olan Ay, dünya genelinde her zamankinden çok daha parlak ve net bir şekilde gözlemlenebilecek ve mavi rengine bürünecek.

MAVİ AY TÜRKİYE'DEN GÖRÜLECEK Mİ?
31 Mayıs 2026'da gerçekleşecek olan Mavi Ay, Türkiye'nin 81 ilinden hava muhalefeti olmadığı sürece net bir şekilde izlenebilecek.

BİR SONRAKİ MAVİ AY NE ZAMAN?
Mavi Ay, 2026'nın ardından uzun bir süre kapımızı çalmayacak. 31 Mayıs 2026'daki şölenin ardından bir sonraki Mavi Ay, 31 Aralık 2028 tarihinde, yani 2028 yılının son gecesinde yılbaşı kutlamalarıyla eş zamanlı olarak yaşanacak.

Fransız meteoroloji servisi Meteo France ise pazartesi akşamı yaptığı açıklamada, özellikle batı Fransa'da 352 istasyonda mayıs ayı rekoru kırıldığını duyurdu. En yüksek sıcaklık güneybatıdaki Landes bölgesine bağlı Hossegor yakınlarında 37.1 santigrat derece olarak ölçüldü.

İklim bilimci Christophe Cassou, Paris merkezli Le Monde gazetesine yaptığı açıklamada şu değerlendirmede bulundu:

Bu, 1979-2025 iklim verilerine göre yılın bu döneminde bin yılda bir görülebilecek kadar nadir bir olay. Endüstri öncesi dönemde ise neredeyse imkansızdı.

Uzmanlar, Fransa, İspanya ve İngiltere'de yeni rekorların beklediğini, sıcaklıkların mevsim normallerinin 12-13 derece üzerine çıktığını belirtiyor. Meteo France olayı “erken, olağanüstü ve uzun süreli” bir sıcak dalgası olarak tanımladı. Dalganın birkaç gün daha devam etmesi öngörülüyor.

Sıcak dalgası Fransa'da 7 can aldı

Fransız hükümeti salı günü, batı Avrupa'yı etkileyen sıcak dalgasıyla bağlantılı olarak 7 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Yerel basına göre ölümlerden 5'i boğulma kaynaklı.

Kısa uyku sonrası ekstra uyku dikkat çekti

Araştırmacılar, toplamda 574 binden fazla geceye ait uyku verisini analiz etti. Katılımcıların önemli bölümünün bazı geceler normalden daha az uyuduğu görüldü. Ancak bu kişilerin yaklaşık yarısı, ertesi gece ortalama 1 saat daha fazla uyuyarak bir tür ‘telafi uykusu’ aldı.

Bilim insanları, kısa uyku sonrası hiç ekstra uyumayan kişilerin, takip edilen 8 yıllık süreçte ölüm riskinin yaklaşık yüzde 15 daha yüksek olduğunu belirtti. Buna karşılık ekstra uyku alan kişilerde riskin belirgin şekilde düştüğü görüldü.

Araştırmacılar temkinli konuştu

Ottawa Üniversitesi’nde uyku uzmanı olarak görev yapan Jean-Philippe Chaput, bulguların dikkat çekici olduğunu ancak bunun sürekli az uyumanın güvenli olduğu anlamına gelmediğini söyledi. Chaput, "Bu çalışma, telafi uykusunun kısa süreli uyku kaybını kısmen dengeleyebileceği fikrini destekliyor" dedi.

Uzmanlar, araştırmanın gözlemsel olduğunu ve doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmadığını vurguladı. Araştırmaya göre özellikle doğal olarak kısa uyuyan kişilerde uyku eksikliğinin etkileri daha belirgin ortaya çıktı.

Modern yaşam etkisi öne çıktı

Araştırmacılar, telafi uykusunun çoğunlukla hafta sonu yerine hafta içinde gerçekleştiğini belirtti.

Washington Üniversitesi’nde uyku araştırmaları üzerine çalışan Nathaniel Watson, insanların kaybettikleri uykuyu mümkün olan en kısa sürede geri almaya çalıştığını söyledi. Watson, "Bu durum modern yaşamı daha iyi yansıtıyor" ifadelerini kullandı.

Bilim insanları gelecekte, telafi uykusunun kalp hastalıkları, diyabet ve nörolojik sorunlar üzerindeki etkilerini daha detaylı incelemeyi planlıyor.

BFMTV, Voix, Madame Figaro ve 20 Minutes gibi Fransız medya kuruluşlarının aktardığına göre, Paris Match’in siyaset yorumcularından gazeteci Florian Tardif yeni yayımlanan "A (Almost) Perfect Couple" (Neredeyse Mükemmel Bir Çift) adlı kitabında dikkat çekici iddialarda bulundu.

Yaklaşık bir yıl önce Vietnam’ın başkenti Hanoi’ye iniş yapan uçakta çekilen görüntülerde, Brigitte Macron’un eşi Emmanuel Macron’a tokat attığı iddiası sosyal medyada ve dünya basınında geniş tartışma yaratmıştı. Elysee Sarayı ise o dönemde görüntülerin "eşler arasında şakalaşma" olduğunu açıklamıştı.

'Basit bir şaka değildi'

Ancak gazeteci Tardif, olayın basit bir şaka olmadığını öne sürdü. Kitaba göre Macron, bir süredir Paris’te yaşayan İranlı oyuncu Golshifteh Farahani ile mesajlaşıyordu. İddiaya göre Brigitte Macron bu yazışmaları fark etti ve çift arasında gerginlik yaşandı.

'Sizi çok güzel buluyorum'

Tardif, Macron ile oyuncu arasında "platonik" bir ilişki bulunduğunu savunurken, mesajların zaman zaman samimi bir tona ulaştığını ileri sürdü. Kitapta yer alan iddiaya göre Macron’un oyuncuya gönderdiği mesajlardan birinde, "Sizi çok güzel buluyorum" ifadesi yer aldı.

Bilim insanları, yaklaşık 16 bin antik insan kalıntısından ve 6 binden fazla yaşayan bireyden elde edilen DNA verilerini inceleyerek doğal seleksiyonla (seçilim) ilgili güçlü kanıtlar elde etti.

Çalışmada, doğal seçilim tarafından tercih edilmiş görünen 479 genetik varyant tespit edildi. Kızıl saç ve açık tenle ilişkili genlerin yanı sıra, çölyak hastalığına yatkınlık ve diyabet, kellik ile romatoid artrit riskini azaltan bazı genlerin de zamanla daha yaygın hale geldiği belirlendi.

Araştırmacılar, “Kızıl saç 4 bin yıl önce avantajlı olabilir ya da daha önemli bir özelliğe bağlı olarak yayılmış olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Önceki çalışmalar, kızıl saçlı ve açık tenli kişilerin D vitaminini daha verimli üretebildiğini, bunun da özellikle güneş ışığının az olduğu kuzey bölgelerde hayatta kalma avantajı sağlamış olabileceğini gösteriyor.

Daha önce, yetişkinlikte süt sindirme yeteneği gibi yalnızca yaklaşık 21 genetik özelliğin doğal seçilimle yaygınlaştığı biliniyordu.

Ancak yeni çalışma, çok sayıda antik DNA örneği ve gelişmiş analiz yöntemleri sayesinde, Batı Avrasya’da yüzlerce genin zaman içinde yayılıp azaldığını ve özellikle avcı-toplayıcı yaşamdan tarıma geçişle birlikte bu sürecin hızlandığını ortaya koydu.

Araştırmanın baş yazarı Ali Akbari, “Bu yeni teknikler ve geniş antik genom verisi sayesinde doğal seçilimin biyolojimizi nasıl şekillendirdiğini artık gerçek zamanlı izleyebiliyoruz” dedi.

Bilim insanlarına göre bazı genlerin avantajı çok açık; kızıl saç ve açık tenle ilişkili genler, “düşük güneş ışığı alan bölgelerde, beslenmeyle yeterince alınamayan D vitamininin daha fazla üretilmesini sağlamış olabilir.”

Bazı hastalık genleri çoğalıyor, bazıları spesifik dönemlerde ortaya çıkıyor

Buna karşılık bazı genetik eğilimler daha zor açıklanıyor. Çölyak hastalığı riskini artıran bir mutasyonun yaklaşık 4 bin yıl önce ortaya çıktığı ve zamanla yaygınlaştığı belirlendi. Bu gen varyantına sahip kişilerin, hastalık riskine rağmen hayatta kalma ve genlerini aktarma olasılığının daha yüksek olduğu düşünülüyor.

Benzer şekilde, verem riskini artıran TYK2 adlı bağışıklık geni de 9 bin ile 3 bin yıl önce arasında yaygınlaşmış, ardından tekrar azalmaya başlamış. Bu tür genlerin, belirli dönemlerde yaygın olan patojenlere karşı koruma sağlamış olabileceği değerlendiriliyor.

Tasarruf eden gen

Araştırma ayrıca, yüksek vücut yağı oranını teşvik eden gen kombinasyonlarının zamanla azaldığını ortaya koydu. Bu durum, kıtlık dönemlerinde avantaj sağlayan “tasarruflu gen” hipoteziyle açıklanıyor. Tarımla birlikte gıdaya erişimin düzenli hale gelmesi, bu tür genleri dezavantajlı hale getirmiş olabilir.

Bulgular Nature dergisinde yayımlandı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin önde gelen turizm markalarından Merit Park Hotel & Casino, misafir memnuniyeti ve güçlü yorum performansıyla önemli bir başarıya imza attı. Otelpuan.com tarafından gerçekleştirilen değerlendirme sonucunda, 23.000 otel arasından seçilerek Türkiye’nin en beğenilen 100 oteli arasında yer alan Merit Park, bu prestijli ödüle layık görüldü.

Yorum sayısı ve misafir memnuniyeti kriterleri baz alınarak belirlenen listede yer almak, otelin hizmet kalitesinin ve misafir odaklı yaklaşımının güçlü bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Elde edilen bu başarı, misafir deneyimini her zaman önceliklendiren ekiplerin özverili çalışmalarıyla mümkün oldu.

Merit Park Hotel & Casino Halkla İlişkiler Müdürü Devrim Metin konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu anlamlı ödül, misafir memnuniyetini her zaman ön planda tutan ekiplerimizin özverili çalışmalarının bir sonucudur. Gösterdikleri gayret, özen ve güçlü ekip ruhu için tüm çalışma arkadaşlarımıza içtenlikle teşekkür ediyoruz. Bu başarı, her bir ekip üyemizin katkısıyla mümkün olmuştur. Aynı motivasyon ve kalite anlayışıyla gelecekte de birlikte nice başarılara imza atacağımıza inanıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti turizmine sunduğu katkılarla da öne çıkan Merit Park Hotel & Casino; uluslararası organizasyonlar, etkinlikler ve yüksek standartlı hizmet anlayışıyla bölgenin tanıtımına değer katmaya devam ediyor. Elde edilen bu başarı, sadece otelin hizmet kalitesini değil, aynı zamanda KKTC’nin turizm potansiyelini ve destinasyon olarak tercih edilebilirliğini de güçlendiren önemli bir referans niteliğini taşıyor.

Merit Park Hotel & Casino, sunduğu yüksek hizmet standartları ve ayrıcalıklı deneyimlerle misafirlerinden aldığı olumlu geri bildirimleri başarıya dönüştürmeye devam ederken, elde ettiği bu anlamlı ödül hem misafirlerin duyduğu güvenin hem de kalite anlayışının güçlü bir yansıması olarak değerlendiriliyor.

Eski Kyoto Üniversitesi Primat Araştırma Enstitüsü Müdürü ve eski Uluslararası Primatoloji Derneği Başkanı Tetsuro Matsuzawa, hayvanat bahçesinde benzer durumların daha önce de yaşandığını söyledi.

'Punch'ın gidecek başka bir yeri yok'

Doğumda terk edildikten sonra Punch'ın Ocak 2026'dan itibaren önce kafesin dışından, ardından kafes tellerinin arasından ve son olarak doğrudan sürüye tanıtıldığını hatırlatan Matsuzawa, "Punch'ın gidecek başka bir yeri yok, doğaya salınamaz ve Japon makakları için kullanılabilecek bir barınak bulunmuyor." dedi.

Doğal ortamdaki Japon makaklarında ve şempanzelerde annelerin yavrularını terk etmesi gibi bir durumun neredeyse hiç görülmediğine, hayvanat bahçelerinde ise belirli sıklıklarla bu tür olayların yaşandığına dikkati çeken Matsuzawa, özellikle ilk kez anne olan bireylerde bu durumun görülme olasılığının daha fazla olduğunu aktardı.

'3 faktör birbirini tetikledi'

Punch'ın terk edilmesinin ardında birbirini tetikleyen üç faktör bulunduğuna işaret eden Matsuzawa, bu faktörleri annelik tecrübesizliği, hayvanat bahçesi ortamının yetersizliği ve iklim değişikliğinin tetiklediği aşırı yaz sıcaklıkları olarak sıraladı.

Matsuzawa, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Japon makakları ormanlarda yaşar, yerde ve ağaçlarda özgürce hareket eder. Bitki örtüsü, toprak, gölge veya yapısal çeşitlilikten yoksun beton bir barınak, özellikle günümüzün giderek artan aşırı yaz sıcaklıklarında, doğal ihtiyaçlarla temelden uyumsuzdur.

İçikawa sürüsünde gözlemlenen alopesi (saçkıran), yaban ortamlarındaki popülasyonlarda nadiren görülen kronik stres seviyelerine işaret etmektedir.

2009'dan 2026'ya kadar hayvanat bahçesinde hiçbir yapısal değişiklik olmadı. Kapalı alan ortamının yetersizliği, en özverili bakıcıların bile telafi edemeyeceği bir şeydir.

"Punch'ın doğduğu 26 Temmuz 2025 tarihinde İçikawa'da hava önce bulutlu, ardından yağışlıydı. En yüksek 33,4 ve en düşük 27,8 derece sıcaklıkla son derece nemli ve sıcak bir gün yaşandı.

Tüm Kanto (Tokyo-İçikawa) bölgesi çok güçlü bir Pasifik yüksek basınç sisteminin etkisi altındaydı ve sıcak hava dalgaları etkisini sürdürüyordu.

Serin orman ortamlarına adapte olmuş bu tür için, hayvanat bahçesinin ısıyı yansıtan beton zemini o gün son derece sıcaktı."

'Koşullar iyileştirilmeli'

Tecrübesiz bir annenin böyle bir ortamda kafa karışıklığı ve çaresizlik yaşamasının şaşırtıcı olmayacağını belirten Matsuzawa, hayvanat bahçesi koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Matsuzawa "Hayvanat bahçelerine üç boyutlu tırmanma yapıları, toprak gibi doğal zeminler, akan su, yeterli gölge ve doğal bir örtü oluşturmak için ağaç dikilmesi gerekir. Gerçek bitki örtüsü aracılığıyla doğal gölge yaratmak, hem ısıl konfor hem de psikolojik sağlık için önemlidir. Sadece İçikawa'da değil, potansiyel olarak diğer hayvanat bahçelerindeki ortamı da iyileştirmeyi umuyorsak, insanların katkıda bulunması ve anlamlı bir değişim yaratmaya yardımcı olması için en doğru zaman bu olabilir." diye konuştu.

Değişen iklimin Japonya'daki tutsak makaklar üzerindeki etkisi

Kyoto Üniversitesi Ekolojik Araştırmalar Merkezi'nde görevli Profesör Goro Hanya, Punch'ın ait olduğu türün kışın, yaz aylarına kıyasla yüzde 5 ila 8 daha fazla enerji harcadığını söyledi.

Sıcaklığın, denklemin yeterince incelenmemiş bir yönü olmaya devam ettiğini kaydeden Hanya, konuya ilişkin yaptıkları bir araştırma hakkında şu bilgileri paylaştı:

"Hayvanat bahçelerinde tutulan makaklar için termonötral bölge (minimal fizyolojik çabayla maksimum verimin alınabileceği bölge) 10 ile 30 derece arasında bulunuyor. Punch'ın doğduğu gün ise İçikawa'da sıcaklık 33,4 derece olarak kaydedilmişti. Ayrıca psikolojik stres enerji harcamasını bağımsız olarak artırıyor. Punch'ın sürüsünün karşı karşıya kaldığı termal ve psikolojik baskılar ayrı yüklerden ziyade, birbirini katlayan unsurlar olabilir."

Davranışsal termoregülasyon üzerine yaptığı çalışmalara atıfta bulunan Hanya, basit bir kapalı alan ortamında bile bir dereceye kadar davranışsal termoregülasyonun mümkün olduğundan bahsetti.

Hanya, sözlerini "Yaban hayatındaki makakları gözlemlediğimizde, sıcaklığın onların hareketliliğini etkileyen önemli bir faktör olduğu açıkça görülüyor." diyerek tamamladı.

ISS’deki Crew-11 ekibinin pilotu olan Fincke, Japonya Uzay Araştırma Ajansı’ndan Kimiya Yui, NASA astronotu Zena Cardman ve Roscosmos kozmonotu Oleg Platonov ile birlikte görev yapıyordu. Olay, Fincke’nin uzay yürüyüşüne hazırlık sonrası akşam yemeği sırasında gerçekleşti ve yaklaşık 20 dakika sürdü. Ekip arkadaşları hızlıca Dünya’daki uçuş cerrahlarına haber verdi.

İnsanlı Ay görevi yakında gerçekleşecek

NASA, Fincke ve ekibini ISS’den hızlıca Dünya’ya geri getirmeyi başardı, ancak bu durumun daha uzun Ay görevlerinde sorun yaratma olasılığı uzmanları endişelendirdi.

Artemis II kapsamında dört astronotun Ay etrafında 10 günlük bir yolculuk yapması planlanıyor; NASA’nın hedefi uzun vadeli Ay üssü ve insanlı Ay görevleri. Uzmanlara göre bu tür tıbbi belirsizlikler, astronotların güvenliğini sağlamak için kritik bir zorluk oluşturuyor.

NASA, olay sonrasında Crew-11’in görev süresini kısaltarak ertesi gün yapılacak uzay yürüyüşünü iptal etti. Fincke şu anda sağlıklı ve planlanan Artemis II görevinde yer almıyor, ancak yaşanan gizemli sağlık olayı, ajansın Ay ve derin uzay görevleri için tıbbi hazırlıklarını güçlendirmesi gerektiğini ortaya koyuyor.