Özellikle kesim sonrası etin taşınması, parçalanması, dinlendirilmesi ve saklanması aşamalarında yapılan hataların halk sağlığını doğrudan tehdit edecek sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulunan açıklamada, tüm süreçlerin hijyen kurallarına, bilimsel ilkelere ve uzman görüşlerine uygun yürütülmesinin önem taşıdığı kaydedildi.

- Kurbanlık hayvan seçimi

Kurbanlık hayvanların veteriner kontrolünden geçmiş, resmi kayıtlarının bulunması ve sağlıklı görünümlü hayvanlar arasından seçilmesinin büyük önem taşıdığı belirtilen açıklamada, güvenli gıda tüketimi ve halk sağlığının korunması açısından hastalık belirtisi gösteren, aşırı zayıf veya genel sağlık durumu uygun olmayan hayvanların tercih edilmemesi gerektiği vurgulandı.

-Hijyenik kesim koşulları

Kurban kesimlerinin, mutlaka yetkili kurumların belirlediği kesim alanlarında yapılması gerektiğine; gelişi güzel, uygun olmayan koşullarda yapılan kesimlerin hem çevre kirliliğine hem de ciddi halk sağlığı risklerine yol açtığına dikkat çekilen açıklamada kesim alanlarıyla ilgili şu uyarı yapıldı:

“Yüzeyler ve ekipmanlar temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir olmalıdır. Kesim sırasında temiz su temini sağlanmalıdır. Atık yönetimi (kan, iç organ, deri vb.) uygun şekilde planlanmalı, çevreye zarar verilmemelidir. Çapraz bulaşmayı önleyecek düzenlemeler yapılmalıdır (örneğin temiz alan/kirli alan ayrımı). Kesim yapan personelin kişisel hijyen kurallarına uyması sağlanmalıdır. Uzman kişilerce kesim yapılmalı: Hem hayvana eziyetin önlenmesi hem de hijyen koşullarının sağlanması için ehil kişiler tarafından kesim gerçekleştirilmelidir.”

-Etlerin muhafazasında soğuk zincire dikkat edilmeli

Sağlıklı şartlarda kesim yapılsa bile daha sonra elde edilen etin uygun şekilde muhafaza edilmemesi halinde ette bozulma meydana gelebileceğine ve bu eti tüketen kişilerde sağlık açısından riskler ortaya çıkabileceğine dikkat çekilen açıklamada, etlerin muhafazasında dikkat edilmesi gerekenler hakkında şu uyarılarda bulunuldu:

“Hayvan kesildikten sonra etinin hemen buzdolabına konulmaması önemlidir. Kesimden hemen sonra etler, güneş altında bırakılmadan, serin ve hava alan bir ortamda dinlendirilmelidir. Yaz aylarına rast gelen bu dönemde daha dikkatli olmak gerekmektedir. Yüksek ortam sıcaklığında etlerde bozulma çok daha hızlı gerçekleşebileceğinden, mümkün olduğu kadar kısa sürede dışarıda bekletilmeli ve sonrasında üzeri açık kaplarda buzdolabı şartlarına (+4 °C) alınıp 5-12 saat bekletilmelidir. Sakatat ile etler aynı ortamda bulundurulmamalı ya da muhafaza edilmemelidir.

Kurbanlık etler henüz kesim sıcaklığında iken buzdolabına poşet içinde veya hava alamayacak bir durumda büyük parçalar halinde üst üste konulmamalıdır. Aksi takdirde buzdolabı sıcaklığı etin iç kısımlarını soğutmaya yetmeyeceğinden; etin hava almayan kısımlarında çok kısa sürede (2'nci gün) bozulma ve kokuşma hatta yeşillenme görülecek ve bu durum gıda zehirlenmesine yol açacaktır.

Böyle etler kesinlikle tüketilmeyip atılmalıdır. Ayrıca bu durum buzdolabında bulunan diğer gıdaların da sıcaklık dengesini olumsuz etkileyerek mikrobiyolojik risk oluşturabilir.

Eti direkt dondurmamamız gerekmektedir. Dondurduğumuz zaman biyokimyasal reaksiyonlar da durmakta ve eti çözündürme sırasında bu reaksiyonlar gelişeceğinden istenmeyen kusurlar ( etin çok su salması, salınan bu su ile vitamin ve mineral kaybı, etin kısalması tatsız et vb) meydana gelecektir. Bu nedenle eti önce buzdolabı sıcaklığında (+4 °C) bu reaksiyonlar tamamlanıncaya kadar bekletilip daha sonra dondurma aşamasına geçilmelidir.

Donmuş etler çözdürüldükten sonra hemen tüketilmeli, asla tekrar dondurulmamalıdır.

Kurbanlık etin dayanma süresi, kesim kalitesine ve parçaların büyüklüğüne göre değişmekle beraber normal buzdolabı koşullarında en fazla 3-4 gündür. Kıymada ise bu süre 1-2 gündür. Uzun süreli muhafazalarda ise etler (dondurucuda) -18 °C‘de muhafaza edilmelidir. Dondurulmuş etlerin saklama süresi 4-6 aydan fazla olmamalıdır.

Etlerin mümkün olduğunca serin ortamda taşınması, soğutucu çanta veya buz akülü saklama kapları kullanılması gıda güvenliği açısından önerilmektedir.”

- “Az pişmiş et tüketimi risk oluşturabilir”

Oda, et tüketimi konusunda ise şu uyarılarda bulundu:

“Etler kesinlikle çiğ veya az pişmiş olarak tüketilmemeli, etin merkezi de tam olarak pişene kadar (en az 75 derece), işlem devam etmelidir. Çiğ etle temas eden mutfak yüzeyleri, kesme tahtaları ve bıçaklar ayrılmalı veya iyice temizlenmelidir. Çapraz bulaşmayı önlemek amacıyla çiğ ve pişmiş ürünler birbirinden ayrılmalıdır.”

Planlandığı gibi tıbbi cihazlar, ağır büyük cihazlar ve mefruşat kısmı bir bir hastaneye gelip teslim edilmeye başlanmıştır” dedi.
Bakan Dinçyürek, adaya ulaşan ağır cihazların ilk bölümünün teslim alındığını belirterek, bayram sonrası montaj işlemlerinin başlayacağını söyledi. Teslimatların Haziran ayı boyunca devam edeceğini kaydeden Dinçyürek, tüm montajların planlamalar doğrultusunda tamamlanmasının ardından hastanenin en erken zamanda hizmete açılacağını vurguladı.

Cihazların temin edilmesinde Türkiye’nin büyük katkısı bulunduğunu dile getiren Dinçyürek, “Bu cihazların kazanılmasında ana vatan Türkiye'nin çok büyük destekleri vardır. Bizlere bu cihazları ülkemizin insanına, sağlığına hizmet vermesi açısından hibe eden ana vatan Türkiye'ye sonsuz teşekkürlerimizi sunarız” ifadelerini kullandı.

Yeni Girne Hastanesi projesinin, Başbakanın iradesiyle yarım kalan bir projeden geliştirilerek daha kapsamlı bir sağlık yatırımına dönüştürüldüğünü söyleyen Dinçyürek, hastanenin daha geniş kesimlere ve daha üst düzey sağlık hizmeti sunacak şekilde planlandığını belirtti.

Yoğun çalışmalar sonucunda hastanenin tamamlandığını ifade eden Dinçyürek, artık cihazların yerleştirilmesi, montajların yapılması ve hastanenin sağlık hizmeti verecek noktaya getirilmesi aşamasında olduklarını söyledi.

Sağlık Bakanı Dinçyürek, projeye katkı koyan ve emeği geçen herkese teşekkür ederek, Yeni Girne Hastanesi’nin ülkeye ve halka hayırlı olmasını temenni etti.

Geçtiğimiz son iki günde Üroloji Uzmanı Op. Dr. Eralp Kubilay ve ekibi, Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi’nden Prof.Dr. Ömer Gülpınar ve Prof.Dr. Evren Süer’in destekleri ile başarılı 4 ameliyata imza attı.

Robotik cerrahi; yüksek hassasiyet, gelişmiş görüntüleme teknolojisi ve minimal invaziv yaklaşımı sayesinde hem cerrahlara hem de hastalara büyük avantajlar sunuyor. Milimetrik hareket kabiliyeti sağlayan robotik sistemler sayesinde operasyonlar çok daha kontrollü gerçekleştirilebiliyor. Bu teknoloji, özellikle üroloji, kadın hastalıkları ve genel cerrahi gibi alanlarda başarı oranlarını artırırken, ameliyat sırasında oluşabilecek riskleri de en aza indiriyor.

Hastalar açısından bakıldığında ise robotik cerrahinin en önemli avantajları; daha küçük kesiler, daha az ağrı, düşük kan kaybı, enfeksiyon riskinin azalması ve çok daha hızlı iyileşme süreci olarak öne çıkıyor. Geleneksel açık ameliyatlara kıyasla hastaların günlük yaşamlarına dönüş süresi önemli ölçüde kısalıyor.

KKTC’de gerçekleştirilen ilk robotik cerrahi operasyonları, yalnızca teknolojik bir gelişme değil; aynı zamanda ülke sağlık sisteminin ulaştığı yüksek standardın da güçlü bir göstergesi oldu. Operasyonların başarısında görev alan cerrahlar, anestezi ekipleri, hemşireler ve tüm sağlık çalışanları, disiplinli ekip çalışmasıyla bu tarihi başarıya imza attı.

Robotik cerrahinin KKTC’de uygulanmaya başlanması, hem ülke halkı hem de bölge sağlık turizmi açısından büyük önem taşıyor. Uzmanlar, bu teknolojinin önümüzdeki dönemde birçok farklı branşta yaygınlaşacağını ve KKTC’nin sağlık alanında bölgesel bir merkez haline gelmesine önemli katkı sağlayacağını belirtiyor.

Açıklamada, obezitenin hem dünyada hem de ülkede giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunu olduğu belirtildi.

Tabipler Birliği tarafından Obezite Günü hakkındaki açıklamanın tamamı şu şekilde:

"Çocukluk çağı obezitesi hem dünyada hem ülkemizde giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü’ne (World Health Organization WHO) göre son 20 yılda çocuk ve ergenlerde obezite sıklığı yaklaşık 3 kat artmıştır. Türkiye’de de her 5 çocuktan yaklaşık 1’inin fazla kilolu veya obez olduğu bildirilmektedir.

Obezite; diyabet, hipertansiyon, karaciğer yağlanması ve kalp-damar hastalıkları gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabildiği için erken dönemde fark edilmesi ve önlenmesi büyük önem taşımaktadır. Teknolojinin günlük yaşamda daha fazla yer alması, hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz beslenme alışkanlıkları ve yüksek kalorili hazır gıdaların tüketiminin artması, çocuklarda kilo l problemlerini ciddi boyutlara taşımaktadır

OBEZİTE NEDİR?

Çocukluk çağı obezitesi; vücutta sağlığı bozacak düzeyde aşırı yağ birikmesi durumudur. Çocuklarda kilo değerlendirmesi yaş ve cinsiyete göre yapılır. Bu nedenle erişkinlerdeki gibi yalnızca kilo değil, “vücut kitle indeksi (VKİ) ” kullanılır.
Bir çocuğun VKİ’sinin yaş ve cinsiyetine göre:

• %85–95 persentil arasında olması “fazla kilolu”,

• %95 persentilin üzerinde olması ise “obezite” olarak değerlendirilir.

Obezite yalnızca estetik bir sorun değil; diyabet, hipertansiyon, karaciğer yağlanması, uyku problemleri ve psikolojik sorunlara yol açabilen ciddi bir sağlık problemidir. Günümüzde çocukluk çağı obezitesinin erken dönemde fark edilip doğru yaklaşılması büyük önem taşır.

PEDİATRİK OBEZİTEYE YAKLAŞIM

Pediatrik obezite tedavisinde amaç yalnızca kilo vermek değil, sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazandırmaktır. Yaklaşım mutlaka çocuk, aile ve sağlık ekibi birlikte yürütülmelidir.

Çocukluk çağı obezitesinin başlıca nedenleri şunlardır:

• Fast food ve paketli gıda tüketiminin artması

• Şekerli içeceklerin sık tüketilmesi

• Tablet, telefon ve bilgisayar karşısında uzun süre geçirilmesi

• Fiziksel aktivitenin azalması

• Düzensiz uyku alışkanlığı

• Ailede obezite öyküsü

• Bazı hormonal ve genetik hastalıklar

HANGİ BELİRTİLER ÖNEMLİ?

Ailelerin şu durumlarda dikkatli olması gerekiyor:

• Hızlı kilo artışı

• Yaşıtlarına göre belirgin kilolu görünüm

• Nefes darlığı veya çabuk yorulma

• Horlama ve uyku problemleri

• Boyun ve koltuk altlarında koyu renkli cilt kalınlaşması

• Erken ergenlik belirtileri

Bu bulgular, altta yatan metabolik veya hormonal problemlerin habercisi olabilir.

ERKEN MÜDAHALE ÇOK ÖNEMLİ

• Sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlığı kazanılması

• Şekerli içecekler ve işlenmiş gıdaların azaltılması

• Günlük fiziksel aktivitenin artırılması

• Ekran süresinin sınırlandırılması

• Düzenli uyku alışkanlığı oluşturulması

• Çocuğun büyüme ve gelişiminin düzenli takip edilmesi

Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda kilo artışının dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Obeziteye eşlik eden hormonal/genetik nedenler bulunabileceği için çocuk endokrinoloji değerlendirmesi gereklidir.Her kilolu çocuk obez olmayabilir; ancak hızlı kilo artışı mutlaka uzman kontrolü gerektirir"

Açıklama, Dr. Keziban Toksoy Adıgüzel ile Dr. Sevim Onguner imzasıyla paylaşıldı.

Sendika 12 Mayıs Hemşireler Günü dolayısıyla mesaj yayımlayarak tüm hemşirelerin gününü kutladı ve hemşirelere daha güvenli, daha insancıl ve emeğin karşılığını bulduğu çalışma koşulları sağlanmasını diledi.

Sağlık hizmetlerinin hekiminden hemşiresine, teknisyeninden destek personeline bir ekip işi olduğu vurgulanan mesajda, “Bu ekibin en güçlü parçalarından biri olan hemşirelerin emeği yalnızca bir meslek icrası değil, aynı zamanda büyük bir özveri ve insanlık sorumluluğudur.” denildi.

Dinçyürek, güçlü bir sağlık sisteminin özverili sağlık çalışanlarıyla mümkün olduğunu belirterek, hemşirelerin gece gündüz demeden büyük bir sorumluluk bilinciyle görev yaptığını ve sağlık hizmetlerinin her aşamasında hayati bir görev üstlendiğini kaydetti.

Dinçyürek, “Önce insan” anlayışıyla görev yapan, sağlık bakımında öncü bir ses olan tüm hemşirelerin Hemşireler Günü’nü kutlayarak sevgi ve saygılarını sundu.

Açıklamada, halk sağlığını tehdit edebilecek risklerin önceden tespit edilmesi amacıyla düzenli kontroller yapıldığı kaydedilerek, belirlenen hijyen ve sağlık standartlarını karşılayan işletmelere denetimler sonucunda “İşletme Kayıt Belgesi” verildiği ifade edildi. Bu standartların sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla denetimlerin periyodik olarak devam ettiği de aktarıldı.

Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, su ve gıda güvenliği kapsamında gerekli durumlarda fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizler yapıldığını, böylece ürünlerin standartlara uygunluğunun kontrol edildiğini belirtti. Ayrıca dairenin denetim alanına giren imalathaneler, marketler ve toplu tüketim yerlerinde hijyen denetimlerinin sürdürüldüğü kaydedildi.

Açıklamada, “Sağlıklı Toplum, Güvenli Gelecek” anlayışıyla hareket edildiği vurgulanırken, denetimlerin yalnızca cezai bir süreç olmadığına dikkat çekildi. Denetimlerin aynı zamanda işletmelerin hijyen standartlarını yükseltmeye yönelik eğitici ve rehberlik edici bir süreç olduğu ifade edildi.

Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi açıklamasında şu ifadelere de yer verdi:

“Halkımızın sağlığı en büyük önceliğimizdir. Güvenli su ve sağlıklı gıdaya erişim bir ayrıcalık değil, en temel insan hakkıdır. Standartlara uymayan hiçbir uygulamanın halk sağlığını riske atmasına izin vermeyeceğimizi kararlılıkla vurguluyoruz.”

Üç kişi hayatını kaybetti

Hollanda bandıralı MV Hondius adlı lüks yolcu gemisinde görülen salgında şimdiye kadar sekiz şüpheli vakadan beşi doğrulandı.

Virüs nedeniyle 69 yaşındaki Hollandalı bir kadın, eşi ve bir Alman vatandaşı olmak üzere toplam üç kişi yaşamını yitirdi.

Vakalar üzerindeki incelemeler devam ederken, virüsün insandan insana bulaşmasının bu salgınla birlikte ilk kez belgelendiği ifade edildi.

Temaslılar takip ediliyor

1 Nisan'da Arjantin'den yola çıkan ve 10 Mayıs'ta İspanya'nın Kanarya Adaları'na varması beklenen gemide, yaklaşık 150 yolcu ve mürettebat bulunduğu açıklandı.

DSÖ Genel Direktörü Tedros Ghebreyesus, virüsü ilk kapan kişilerin Güney Amerika'da katıldıkları bir kuş gözlem turunda enfekte olmuş olabileceğini belirtti.

Hastalığın altı haftaya kadar sürebilen kuluçka süresi nedeniyle yeni vakaların görülebileceği uyarısı yapıldı.

Tahliye ve karantina süreci başladı

Gemiden daha önce St Helena Adası'nda ayrılan 29 yolcunun takibi için uluslararası düzeyde çalışma başlatıldı. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), ülkeye dönen bazı yolcuların kendilerini izole ettiklerini bildirdi.

Öte yandan İspanyol yetkililer, geminin Tenerife'ye ulaşmasıyla birlikte İngiliz ve Amerikan vatandaşlarının özel uçaklarla tahliye edilmesi için Londra ve Washington ile görüşmelerin sürdüğünü açıkladı.

Hantavirüs

Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlar gösteriyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

Tarama testleri, Girne Belediyesi Sosyal İşler Şube Amirliği öncülüğünde Odyolog Suzan Dayı'nın katkısıyla yapılacak.

Belediyeden verilen bilgiye göre, tarama her Perşembe 10.00-16.00 saatleri arasında farklı bir bölgede olacak.

İşitme sağlığıyla ilgili ön değerlendirme yapılacak vatandaşlar gerekirse ilgili yerlere yönlendirecek.

Ücretsiz tarama testi bugün Ozanköy Muhtarlığı’nda ; 14 Mayıs’ta Beylerbeyi, 21 Mayıs’ta Zeytinlik, 4 Haziran’da Edremit muhtarlıklarında, 11 Haziran’da Girne Belediyesi’nde olacak.

Hizmetten faydalanmak isteyen vatandaşlar 0392 650 01 00 numaralı telefonu arayıp dahili hatlardan (1047 ve 1041) randevu ve bilgi alabilecek.

İlk kalp naklini 49 yaşındayken olan, 7 yıl sonra yeniden kalp yetmezliği yaşadığı için ikinci kez kalp nakli yapılan Çelik, “İlk nakle güle oynaya gittim, ikincisinde korktum. Yaşamadığımız, duymadığımız bir şeydi.” dedi.

Dr. Hasan Birtan ise, aynı hastaya iki kez kalp nakli yapılmasının tıp literatüründe önemli bir yeri olduğunu belirterek, başarıyla gerçekleştirilen bu naklin Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’ndeki ekibin tecrübe ve birikiminin gücünü gösterdiğini söyledi.

Ülkenin organ bağışında Avrupa’nın çok gerisinde olduğunu da belirten Birtan, iki buçuk yıldır bağışçı bulunamadığı için kalp nakli yapılamadığını, bazı hastaların nakil beklerken hayatını kaybettiğini ifade etti.

-Aynı bedende üç farklı kalp atımı...

İlk kalp yetmezliğinde yaşadığı gibi yine çabuk yorulma, nefes darlığı gibi belirtileri olduğunu anlatan Veli Çelik, “Belki kendime tam dikkat edemedim, bilmiyorum. Kötü beslenmem, sigaram, alkolüm yok ama birkaç damarım bozulmuş” dedi.

İkinci nakil gündeme geldiğinde yaşadığı tedirginliği anlatan Çelik, ilk operasyondaki rahatlığının yerini bu kez ciddi bir korkunun aldığını ifade etti.

Dr. Hasan Birtan’ın kendisine cesaret verdiğini, ekibe de çok güvendiğini söyleyen Çelik, “Bu kararı verdiğime memnunum. İyileşmek için ciddi gayret sarf ediyorum.” dedi.

- “Her şey kısmet”

Evli ve iki kız babası olduğunu, uzun yıllar tır ve kamyon şoförlüğü yaptığını söyleyen Çelik, “Kendimi Allah’ın sevgili kulu olarak görüyorum. Allah beni çocuklarıma bağışladı. Hayatıma kaldığım yerden devam etmek, ailemle mutlu, huzurlu ve sağlıklı bir yaşam sürmek istiyorum. Her şey kısmet…” diye konuştu.

Organ naklinin insana anlatması zor duygular hissettirdiğini belirten Veli Çelik, bağışçı aileye ve nakilde emeği geçenlere teşekkür, hayatını kaybeden hastaya da rahmet diledi.

-Birtan: “6’ncı kalp nakli yapıldı”

Veli Çelik’in durumuyla ilgili bilgi veren Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Birtan, kalp naklinden 7 yıl sonra yaygın damar hastalığı gelişen hastaya bilimin önerdiği altın tedaviyi uygulayarak, ikinci kez nakil yaptıklarını ifade etti.

Yaklaşık 12 saat süren ameliyatın riskli ve zor geçtiğini belirten Birtan, “Yoğun bakım sürecini iyi geçiren, 10 günün ardından servise çıkarılan hastamızın bu hafta içinde taburcu edilmesini planlıyoruz” dedi.

Veli Çelik’in dünyada çok ender karşılaşılan, literatüre girecek vakalardan biri olduğunu, uluslararası kongrelerde de bu konuda sunum yapacaklarını ifade eden Hasan Birtan, bu başarının kalp naklindeki cerrahi yetkinliğin uluslararası standartlarda olduğunun kanıtı olduğunu söyledi.

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Hasan Birtan, Devlet Hastanesi'nde kısa süre önce 5’inci kalp naklini 29 yaşında yapay kalple yaşayan bir hastaya yaptıklarını anımsatarak, Veli Çelik'in 6'ncı nakil hastası olduğunu söyledi.

Kalp nakliyle yetmezlikte olan hastaların hayatının kurtulabileceğini yineleyen Dr. Hasan Birtan, Avrupa’nın çok gerisinde olan organ bağışının artması, kalp yetmezliği yaşayan hastaların hastaneye müracaat ederek, nakil listesine girmesi gerektiğini söyledi.

Çok komplike gibi görünse de kalp nakillerinde ince doku uyumuna bakılmadığını da kaydeden Birtan, bekleme listesindeki en uygun ve en kritik vakaya öncelik verildiğini belirtti.

Hasan Birtan, Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Klinik Şefi Dr. Ozan Emiroğlu, operasyona katılan Akdeniz Üniversitesi uzmanlarından Prof. Dr. Ömer Bayezid’e ve nakil ekibine teşekkür ettiği konuşmasında, Ömer Bayezid’in kendilerine her zaman moral ve motivasyon sağladığını söyledi. Birtan, bu konuda yurt dışında eğitimlere katıldıklarını da aktardı.

-Bağışçı olmak için Sağlık Bakanlığı’na başvurulabilir

Organlarını bağışlamak isteyen vatandaşlar Sağlık Bakanlığı’nda form doldurarak, bağışta bulunabiliyor.

Bakanlığın resmi internet sitesi üzerinden de indirilebilen formda, böyle bir durumda aileden kiminle iletişime geçilmesi gerektiğiyle ilgili bilgiler de talep ediliyor.

Pankreas kanseri , nadir görülmesine rağmen teşhis edilen hastaların yaklaşık yüzde 87’sinin beş yıl içinde hayatını kaybetmesi nedeniyle “en ölümcül kanser türlerinden biri” olarak kabul ediliyor.

KİŞİYE ÖZEL AŞI NASIL ÇALIŞIYOR?

Yeni aşı, her hasta için ayrı ayrı hazırlanıyor. Cerrahi operasyonla çıkarılan tümörlerden elde edilen genetik materyal kullanılarak geliştirilen aşı, bağışıklık sistemine kanser hücrelerini tanımayı ve hedef almayı öğretiyor.

Bu sayede, eğitilen bağışıklık hücrelerinin yıllarca vücutta kalarak hastalığın nüksetmesini engelleyebileceği düşünülüyor.

6 YIL SONRA DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİM

ABD’de yürütülen ve 16 hastayı kapsayan 1. faz klinik çalışmada, ameliyat edilebilir pankreas kanseri hastalarına cerrahi sonrası aşı, immünoterapi ve kemoterapi birlikte uygulandı.

Araştırmanın sonuçlarını paylaşan onkolog Vinod Balachandran, bağışıklık yanıtı geliştiren hastaların yaklaşık yüzde 90’ının altı yıl sonra hala hayatta olduğunu açıkladı.

HASTALAR “MUCİZE GİBİ” DİYOR

Aşıya yanıt veren hastalardan biri, 66 yaşında teşhis aldıktan sonra dokuz doz aşı uygulandığını ve bugün 72 yaşında sağlıklı bir yaşam sürdüğünü belirterek, “Yapamayacağım hiçbir şey yok, benim için tam anlamıyla bir mucize.” dedi.

Bir başka hasta ise yaşadıklarını zaman zaman unuttuğunu ifade ederek, “Sadece her gün şanslı olduğumu düşünüyorum.” diye konuştu.

SINIRLI AMA UMUT VERİCİ SONUÇLAR

Uzmanlar, çalışmanın henüz erken aşamada olduğuna dikkat çekiyor.

Pankreas kanseri çoğu zaman geç teşhis edildiği için hastaların yaklaşık yüzde 90’ı ameliyat şansı bulamıyor. Bu nedenle aşının ileri evre hastalarda etkili olup olmayacağı henüz bilinmiyor.

YENİ FAZ ÇALIŞMALARI BAŞLADI

Araştırmacılar, kişiselleştirilmiş mRNA aşılarının yalnızca pankreas kanserinde değil, diğer kanser türlerinde de uygulanabileceğini değerlendiriyor. Bu kapsamda küresel ölçekte 2. faz klinik çalışmaların başlatıldığı bildirildi.

Uzmanlar, bağışıklık sisteminin eğitilmesine dayalı bu yaklaşımın kanser tedavisinde yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği görüşünde.

Son dönemde yapılan kamuoyu araştırmalarına işaret edilen açıklamada, Kıbrıslı Türk toplumunun en önemli sorununun ekonomi olduğu, bunu yöneticilere güvensizlik ve yolsuzluk algısının izlediği belirtildi. Sağlığın ise her ankette olduğu gibi toplumun en temel sorunları arasında ilk 5’te yer aldığı kaydedildi.

Açıklamada, toplumun yaklaşık yüzde 70’inin ekonomik durumunun daha da kötüleşeceğini düşündüğü, yüzde 74,4’ünün ise sağlık harcamalarını karşılayabilme konusunda kaygı duyduğu ifade edilerek, bunun temel nedeninin yurttaşların kamusal sağlık hizmetlerine erişememesi ve sağlık hizmetini giderek daha fazla cebinden karşılamak zorunda kalması olduğu vurgulandı.

Sağlığın anayasal bir hak olduğuna dikkat çekilen açıklamada, zorunlu sosyal sigorta kesintileri içerisinde sağlık harcamaları yer almasına rağmen yurttaşların hizmete erişememesinin sistemin işlemediğinin açık göstergesi olduğu belirtildi.

2025 yılının “sağlık yılı”, 2026 yılının ise “sağlıkta atılım yılı” ilan edilmesine karşın sahadaki gerçekliğin bunun tam tersini gösterdiği ifade edilen açıklamada, Girne ve Güzelyurt hastanelerinin hâlâ tamamlanamadığı, açılış tarihlerinin sürekli açıklanmasına rağmen uygulanmadığı kaydedildi. Açıldığı ilan edilen servislerin ise yeterli personel ve planlama eksikliği nedeniyle işlevsiz kaldığı belirtildi.

Mevcut sağlık sisteminin parçalı, dağınık ve yetersiz yapısıyla sürdürülebilir, erişilebilir ve adil bir hizmet sunamadığı vurgulanan açıklamada, bunun bir kaynak sorunu değil, yönetim sorunu olduğu ifade edildi.

Açıklamada, ülkenin popülist söylemler yerine planlı ve takvimlendirilmiş bir sağlık reformuna ihtiyaç duyduğu belirtilerek, ilk 12 ayda güçlü bir birinci basamak sağlık sistemi kurulması, koruyucu sağlık hizmetleri ile tarama ve aşılama programlarının merkeze alınması gerektiği ifade edildi. Aynı süreçte dijital sağlık altyapısının tüm sistemi kapsayacak şekilde devreye girmesi ve yarım kalan hastanelerin tam kapasite ile hizmete açılması gerektiği kaydedildi.

Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nin modernize edilerek sistemin referans merkezi haline getirilmesi gerektiği ifade edilen açıklamada, ikinci aşamada kamu ve özel sektör arasında denetlenebilir bir iş birliği modeli kurulması ve genel sağlık sigortasının sürdürülebilir bir finansman yapısıyla oluşturulması gerektiği belirtildi.

Üçüncü aşamada ise sistemin veriye dayalı olarak sürekli geliştirilmesi, sağlık politikalarının bilimsel temelde güncellenmesi ve hizmet kalitesinin artırılması gerektiği vurgulandı.

Sağlık çalışanlarının güvencesiz çalışma koşullarına da dikkat çekilen açıklamada, bu durum sona erdirilmeden sistemin düzelmesinin mümkün olmadığı ifade edildi. Ayrıca denetimsiz büyüyen sağlık eğitimi alanının sistemin geleceğini tehdit ettiği belirtilerek, YÖDAK ile Sağlık Bakanlığı ve Tabipler Birliği iş birliğinde etkin denetim çağrısı yapıldı.

Açıklamada, sağlıkta yaşanan sorunların açık olduğu ve çözüm yollarının da bilindiği belirtilerek, eksik olanın siyasi irade, becerikli yöneticiler ve kararlı uygulama olduğu ifade edildi.

Kıbrıslı Türk hekimler adına yapılan açıklamada, “Sağlıkta yaşanan bu çöküş sürdürülebilir değildir. Gerekli adımlar atılmadığı takdirde bedelini toplum sağlığı ödeyecektir” denildi.

Sağlık sisteminin yeniden yapılandırılmasının ancak net hedefler, güçlü bir siyasi irade ve zamanlandırılmış bir uygulama planı ile mümkün olduğu belirtilen açıklamada, ülkede bu dönüşümü gerçekleştirecek insan gücü ve maddi kaynak bulunduğu, ancak mevcut yönetimin bunu yapamayacağı savunuldu. “Ülkede değişim şarttır” ifadeleri kullanıldı.

Önceden literatürde 'alkol dışı yağlı karaciğer hastalığı' olarak isimlendirilen bu hastalık, günümüzde en yaygın ve en hızlı artan karaciğer rahatsızlıkları arasında yer almakta.

Vaka sayısı 30 yılda katlandı

Washington Üniversitesi'ne bağlı küresel sağlık sorunları üzerinde bağımsız araştırma yapan Sağlık Ölçütleri ve Değerlendirme Enstitüsü (IHME) tarafından yürütülen ve The Lancet Gastroenteroloji & Hepatoloji dergisinde yayımlanan araştırmaya göre:

1990’da yaklaşık 500 milyon kişi hastalıkla yaşıyordu

2023’te bu sayı 1,3 milyara yükseldi

2050’de ise 1,8 milyara ulaşması bekleniyor

Bu da son 30 yılda yüzde 143’lük bir artış anlamına geliyor. Günümüzde her 6 kişiden biri (yaklaşık yüzde 16) bu hastalıktan etkileniyor.

Artışın temel nedenleri neler?

Araştırmaya göre hastalığın yayılmasının başlıca nedenleri:

Yükselen obezite oranları

Yüksek kan şekeri

Nüfus artışı

Sağlıksız yaşam tarzı alışkanlıkları

Özellikle yüksek kan şekeri, MASLD’ye bağlı sağlık sorunlarının en önemli tetikleyicisi olarak öne çıkıyor. Bu durum, hastalığın Tip-2 Diyabet ve obezite ile güçlü bağlantısını ortaya koyuyor.

Hangi yaş grupları daha riskli?

Araştırma, hastalığın en sık ileri yaş grubunda (80-84 yaş) görüldüğünü ortaya koyarken, toplam vaka sayısının daha genç yaş gruplarında yoğunlaştığını gösteriyor:

Erkeklerde en fazla 35-39 yaş

Kadınlarda en fazla 55-59 yaş

Belirti göstermeden ilerleyebiliyor

Karaciğer yağlanması çoğu zaman belirti göstermeden ilerliyor. Bu nedenle birçok kişi hastalığa sahip olduğunu fark etmiyor.

Olası belirtiler arasında:

Sürekli yorgunluk

Genel halsizlik

Kaburgaların sağ altında ağrı veya rahatsızlık

yer aldı.

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, kalp ve damar hastalıklarının dünyada ve Türkiye'de en önemli ölüm nedenleri arasında yer aldığını ifade eden Abacı, kalp krizinin çoğu zaman kalbi besleyen koroner damarların ani tıkanmasıyla ortaya çıktığını kaydetti.

Kalp krizinin bazı hastalarda önceden çeşitli belirtilerle kendini gösterebildiğini vurgulayan Abacı, özellikle eforla ortaya çıkan göğüs ağrılarının önemli bir uyarı olabileceğini anlattı.

Abacı, kalp krizinin en önemli belirtilerinden birinin göğüs ağrısı olduğunu belirterek, "Bu ağrı çoğu zaman göğsün ortasında baskı ya da sıkışma şeklinde hissedilir. Özellikle eforla ortaya çıkıp dinlenmekle geçen göğüs ağrıları kalp damarlarında darlık olabileceğinin önemli bir göstergesidir." değerlendirmelerinde bulundu.

Bazı hastalarda ağrının çeneye, sol kola, omuza ya da sırta yayılabildiğine dikkati çeken Abacı, "Bununla birlikte nefes darlığı, çabuk yorulma, terleme ve mide bulantısı gibi belirtiler de kalp damar hastalıklarının habercisi olabilir." ifadelerini kullandı.

"Sessiz kalp krizi"

Kalp krizinin her zaman belirgin belirtilerle ortaya çıkmayabileceğine işaret eden Abacı, özellikle diyabet hastalarında "sessiz kalp krizi" olarak adlandırılan durumun görülebildiğini kaydetti.

Abacı, diyabeti olan bazı kişilerde kalp krizinin belirgin göğüs ağrısı olmadan da gelişebildiğini aktararak, bu nedenle risk grubunda bulunan kişilerin düzenli kardiyoloji kontrollerini yaptırmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

Kalp ve damar hastalıklarının gelişiminde bazı risk faktörlerinin önemli rol oynadığını belirten Abacı, "Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, diyabet, hareketsiz yaşam ve aşırı kilo kalp krizi riskini artıran başlıca faktörler arasında yer alıyor. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve risk faktörlerinin kontrol altına alınması kalp sağlığını korumada oldukça önemlidir." değerlendirmelerini yaptı.

Abacı, göğüs ağrısı gibi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini kaydederek, özellikle eforla ortaya çıkan ve tekrarlayan şikayetlerde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.

Bakan Dinçyürek, çok kısa süre içerisinde Mağusa Devlet Hastanesi’nde hem planlı (selektif) hem de acil anjiyo işlemlerinin başlayacağını ifade etti. Ziyaret kapsamında başhekimlik, kardiyoloji klinik şefliği, kardiyologlar ve hemşirelerle birlikte yerinde değerlendirme yaptıklarını belirten Dinçyürek, merkezin her yönüyle adım adım hazır hale geldiğini vurguladı.

Kalp ve damar cerrahisi alanındaki altyapının da güçlendirildiğini kaydeden Dinçyürek, kalp damar cerrahisi ameliyathanesi ile kalp-akciğer pompasının da kurulma aşamasında olduğunu ve çalışmaların hızla sürdüğünü söyledi.

Bu süreçte Türkiye’nin katkılarına da dikkat çeken Dinçyürek, “Her zaman yanımızda olan ana vatan Türkiye’ye hem şahsım, hem bakanlığım hem de Kıbrıs Türk halkı adına sonsuz teşekkürlerimizi sunuyorum” dedi.

Göksu:” 20 yıllık hayal gerçekleşiyor “

Başhekim Yardımcısı Dr. Eyüp Göksu ise anjiyo merkezinin kurulmasını “20 yıllık bir hayalin gerçekleşmesi” olarak nitelendirerek, devlete, Sağlık Bakanlığı’na ve Bakan Dinçyürek’e teşekkür etti.

Göksu, merkezin çok yakın zamanda Mağusa ve bölge halkına hizmet vereceğini belirtti.

Debeş :” Önemli bir eksiklik gideriliyor “
Kardiyoloji Uzmanı Dr. Hakan Debeş de Mağusa’nın yanı sıra Karpaz bölgesini de kapsayan geniş bir alanda uzun süredir anjiyo ihtiyacı bulunduğunu ifade ederek, bu yatırımla önemli bir eksikliğin giderildiğini söyledi ve katkı koyanlara teşekkür etti.

Gribin, influenza virüsünün yol açtığı bir enfeksiyon hastalığı olduğunu belirten Öksüzoğlu, "Bu hastalık her yıl dünyada 250-300 milyon kişiyi etkiliyor. 250-500 bin kişinin de ölümüne sebep olan bu rahatsızlık, aslında aşıyla önlenebilir bir hastalıktır." dedi.

Gribin damlacık yoluyla bulaştığını, öksüren ve hapşıran kişinin milyonlarca damlacığı etrafa yaydığını anlatan Öksüzoğlu, "Bu damlacıkların da gözümüzle, ağzımızla, burnumuzla, mukozalarımızla temasıyla hastalık diğer insanlara bulaşır. Solunum yoluyla bulaşan bir hastalıktır. Bunun için öksürürken, hapşırırken ağzımızı mutlaka kapatmalıyız. Gripli bir kişi virüsü yaymamak için hapşırırken, öksürürken ağzını mendille veya kolunun içi ile kapatmalıdır. Ellerimize hapşırmamak sağlığımız açısından önemlidir. Çünkü insanlar elleriyle virüsü etrafa daha kolay yayabilmektedir." diye konuştu.

Hastalığın anlaşılmasının çeşitli yolları olduğunu belirten Öksüzoğlu, "Grip olduğumuzu ani başlayan ateş, ateş yüksekliği, kas ve eklem ağrıları, öksürük gibi belirtilerden anlayabiliriz. Bunu diğer hafif solunum yolu enfeksiyonlarından ayıran en önemli özellik, ağır kas ve eklem ağrılarıdır." ifadelerini kullandı.

Öksüzoğlu, risk altında bulunan grupların dikkatli olması gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Grip tüm yaş gruplarını etkiler. Özellikle 50 yaş üstündekiler, 5 yaş altındakiler, kalp rahatsızlığı, böbrek rahatsızlığı, karaciğer yetmezliği, kanser hastaları ve immün yetmezliği gibi kronik hastalığı olanlar grip açısından risk altındadır. Gribe yakalanmamanın yolu için sık el temizliği, sağlıklı beslenme, mevsimine göre giyinme, kişisel hijyenimize dikkat edilmesi, en önemlisi de risk grubundaki kişilerin aşılanmasıdır. Grip aşısının ekim ayına kadar yapılması gerekir. Gebeler, 6 ay ile 5 yaş arası çocuklar, 50 yaş üzeri insanlar, kronik hastalığı, özellikle kronik akciğer hastalığı, kronik böbrek yetmezliği, immün yetmezliği bulunanların, kanser hastalarının mutlaka aşı olması gerekir."

"BASINDA YER ALAN İDDİALARI İHBAR OLARAK DEĞERLENDİREREK İLGİLİ MERKEZDE ARAŞTIRMALARI BAŞLATTIK"

Dinçyürek, tüp bebek merkezlerinin bakanlığın denetimi altında olduğunu, bu yıl da evraksal denetimlerin tamamlandığını belirtti. Basında yer alan haberleri iddia değil ihbar olarak değerlendirdiklerini ifade eden Dinçyürek, bakanlık bünyesindeki kurul ile konunun ele alındığını, ilgili merkeze gidildiğini ve araştırmaların başlatıldığını söyledi. Söz konusu haberlerin ihbar olarak kabul edildiğini vurgulayan Dinçyürek, süreç sonunda elde edilecek sonuçların kamuoyuyla paylaşılacağını kaydetti.

"SORUŞTURMANIN BAŞLADIĞINA DAİR, HABERLERİN YER ALDIĞI ULUSLARARASI BASIN KURULUŞLARINI DA BİLGİLENDİRDİK"

“Kimse tereddüt etmesin, yasal boyutta gerekeni yapıyoruz” diyen Dinçyürek, adli ya da idari soruşturma gerekmesi halinde gerekli çalışmaların yürütüleceğini ifade etti. Soruşturmanın başlatıldığını belirten Dinçyürek, uluslararası basın kuruluşlarına da bu yönde bilgi verildiğini söyledi

"GEREKLİ TÜM ADIMLAR ATILACAK"

İlgili dosyanın 2016 yılına ait olduğunu dile getiren Dinçyürek, dönemin mevzuatı çerçevesinde soruşturmanın yürütüleceğini ve sonuç ne olursa olsun açıklanacağını belirtti.

Konuyla ilgili daha fazla açıklama yapmanın süreci etkileyebileceğini ifade eden Dinçyürek, tespit ve araştırmaya dayalı hareket edeceklerini vurguladı. Bakanlığın üzerine düşeni yapacağını belirten Dinçyürek, gerekli tüm adımların atılacağını ifade etti.

Ozankaya, nöromodülasyon ekibi olarak gerçekleştirdikleri her ameliyatın yalnızca cerrahi bir müdahale olmadığını, aynı zamanda hastaların yaşam kalitesini artıran ve nöbetlerini azaltan önemli bir süreç olduğunu vurguladı. Yapılan VNS uygulamalarından elde edilen geri dönüşlerin olumlu olduğunu belirten Ozankaya, bu sonuçların doğru bir bilimsel yaklaşım, titiz hasta seçimi ve multidisipliner ekip çalışmasının ürünü olduğunu ifade etti.

Nöromodülasyonun geleceğin tedavi yöntemi olduğuna dikkat çeken Ozankaya, bu alandaki gelişmeleri KKTC’de hayata geçirmekte kararlı olduklarını belirtti. Aynı azim ve bilimsel disiplinle daha fazla hastaya ulaşmayı hedeflediklerini dile getiren Ozankaya, sürece destek veren Sağlık Bakanlığına, hastane yönetimine ve ekip arkadaşlarına teşekkür etti.

Açıklamada ayrıca, elde edilen somut sonuçların ve hasta faydasının en güçlü referans olduğu vurgulanarak, çalışmaların aynı kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi.

Bölgede hedeflenen kişi sayısının 3 bin olduğunu vurgulayan Dinçyürek, “Birkaç ay içerisinde bu 3 bin kişilik hedef kitleyi taramadan geçirerek sisteme dahil edeceğiz. Ardından ikinci bir pilot bölgeyi belirleyerek bu çalışmayı başka bir belediye sınırları içerisinde de hızlı bir şekilde sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.

Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi’nin en önemli görevlerinden birinin koruyucu hekimlik ve erken tanı çalışmaları olduğuna dikkat çeken Dinçyürek, güçlendirilen kadro ile bu alanda planlı ve etkin bir süreç başlattıklarını, çalışmaların hız kesmeden devam edeceğini söyledi. Tatlısu Belediyesi ile iş birliği içerisinde yürütülen projeye katkılarından dolayı Belediye Başkanı’na da teşekkür etti.

Orçan: “Bölgemizde bir doktor bile yokken bugün çok kapsamlı bir sağlık merkezine kavuşmuş olmanın mutluluğunu yaşıyoruz”

Tatlısu Belediye Başkanı Hayri Orçan ise yapılan çalışmanın örnek niteliğinde olduğunu belirterek, “Bundan bir yıl önce bölgemizde bir doktor bile yokken bugün çok kapsamlı bir sağlık merkezine kavuşmuş olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Sayın Bakanımızın hızlı bir şekilde aksiyon alarak bu merkezin açılmasını sağlaması ve tam kapasiteyle hizmet verir hale getirmesi son derece anlamlıdır” dedi.

Başlatılan erken tanı çalışmasının bölge halkı için büyük önem taşıdığını vurgulayan Orçan, “Bu çalışma, hastalıkların ileri safhaya ulaşmadan tespit edilmesini sağlayarak insanların hayatını kurtarmaya ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik çok değerli bir adımdır. Başta Sayın Bakanımız olmak üzere Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi yetkililerine, hekimlerimize ve tüm sağlık çalışanlarımıza teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

Yetkililer, Tatlısu’da başlatılan bu uygulamanın ilerleyen süreçte farklı bölgelerde de hayata geçirilerek toplum sağlığına önemli katkılar sunmasının hedeflendiğini belirtti.

Birleşmiş Milletler tarafından 2011 yılında ilan edilen bu özel günün sevgi ve farkındalığın sembolü olduğu belirtilirken, Down sendromunun hücre bölünmesi sırasında 21. kromozom çiftinde fazladan bir kromozom bulunmasıyla ortaya çıktığı ve bu nedenle “Trizomi 21” olarak adlandırıldığı ifade edildi.

Dünya genelinde yaklaşık 6 milyon bireyin Down sendromuyla yaşadığına dikkat çekilen açıklamada, her 800 doğumdan birinde görülen bu durumun erken tanı, düzenli sağlık kontrolleri ve doğru eğitimle desteklenmesi halinde bireylerin topluma aktif şekilde katılım sağlayabildiği vurgulandı.

Bakanlık, Down sendromlu bireylerin topluma kattığı sevgi ve neşenin önemine değinerek, fırsat eşitliği sağlanmasının ve yaşamlarının kolaylaştırılmasının herkesin ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.